Geçirilmiş Nevrotik Bozukluk 16/A/1 Tanısı Nedeniyle Mesleğe Kabul Edilmeyen   Asker Ve Jandarma Adaylarının Başvuracağı Hukuki Çareler  Nelerdir?

Giriş

Geçirilmiş nevrotik bozukluk, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin EK-C Hastalıklar Listesi’nin 16/A/1 maddesi kapsamında değerlendirilir. Ancak, 10.10.2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle bu maddenin uygulanmasına ilişkin açıklayıcı bir hüküm eklenmiştir​.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki şartlar birlikte sağlanıyorsa kişi “sağlam” kabul edilebilir:

1. Geçmişteki ruhsal bozukluk reaktif ve tekrarlamayan nitelikte olmalı ve tedavi süresi üç aydan kısa olmalıdır.
2. İntihar girişimi, madde kullanımı, dürtüsellik, kendine zarar verme davranışları geçmişte tanımlanmamış olmalıdır.
3. Son 3 yıl içinde psikiyatrik tanı veya tedavi kaydı bulunmamalı ya da mevcut ruhsal muayene ve/veya psikometrik test sonuçlarına göre psikopatolojik bir unsur saptanmamış olmalıdır.

Dolayısıyla, bu üç koşul birlikte sağlandığında, geçirilmiş nevrotik bozukluk bir kimsenin asker veya kolluk kuvveti olmasına engel teşkil etmez. Ancak durumun değerlendirilmesi hastane epikriz raporları ve psikiyatri uzmanı muayenesi ile yapılmalıdır.

Geçirilmiş nevrotik bozukluk tanısı nedeniyle askerlik veya jandarma / sahil güvenlik Komutanlığı personel adaylığı sonlandırılan bir kişi için bu işlem, bazı durumlarda iptal edilebilir. Bu konuda hem mevzuatta yapılan güncellemeler hem de mahkeme kararları önemli rol oynamaktadır.

Adaylığın Sonlandırılması İşleminin İptal Grekçeleri Nelerdir? 

Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği  Yönetmeliği Açıklaması (10.10.2024 tarihli):

Geçmişteki tanı reaktif ve tekrarlamayan nitelikteyse,

Tedavi süresi 3 aydan kısa ise,

İntihar girişimi, madde kullanımı, dürtüsellik, kendine zarar gibi durumlar tanımlanmamışsa,

Son 3 yılda psikiyatrik bir tedavi/tanı kaydı yoksa veya hâlihazırda psikopatolojik bulgu saptanmamışsa,  kişi “sağlam” kabul edilebilir​.

Mahkeme Kararları:

Geçmişte sadece stres kaynaklı kısa süreli başvurulara dayanılarak “geçirilmiş nevrotik bozukluk” tanısı konulması ve bunun dayanak alınarak adaylığın iptali, bazı mahkemelerce hukuka aykırı bulunmuştur.

Mahkemeler genellikle gerçekten hastalığın geçirilip geçirilmediğini, tanının kriterlere uygun konulup konulmadığını ve hâlihazırda bir ruhsal bozukluk olup olmadığını değerlendirmektedir​.

Hatalı  Teşhis ve Tanıları İçeren  Raporlar:

Bazı sağlık kurulu raporlarının, yalnızca geçmiş kayıtlar dikkate alınarak ve aktif muayene yapılmadan düzenlendiği, dolayısıyla hukuka aykırı olduğu dile getirilmiştir​.Bu gibi durumlar dava konusu edilerek işlemin iptali sağlanabilir. Hatalı tanı/ teşhisin silinmesine yönelik İl Sağlık Müdürlükleri aracılığı ile Sağlık Bakanlığınca öngörülen usul uygulanmalıdır. Tanı veya teşhis silinmediğinde dav yoluna başvurulabilir.

Sonuç

            Eğer kişi hakkında geçmişte konulmuş bir “geçirilmiş nevrotik bozukluk” tanısı varsa, yukarıdaki şartlar sağlanıyorsa ve bu tanı gerekçesiz veya hatalı şekilde adaylığın sonlandırılmasına dayanak olmuşsa, işlemin iptali için dava açılabilir ve emsal kararlara dayanılarak iptal edilebilir. Detaylı sağlık kurulu raporları, epikrizler ve psikiyatrik değerlendirmeler bu süreçte belirleyici olur.

Av.Yalçın TORUN

Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları  Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.