GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN KAPSAMINDA, UYUŞTURUCU MADDE İMAL ETMEK, KULLANMAK VE SATMAK NEDENİYLE MESLEKTEN ÇIKARMA DİSİPLİN CEZASI
1.GENEL
7068 Sayılı Kanun’un 8. maddesinde disiplin cezası gerektiren fiiller, işlenmesi durumunda hangi disiplin cezasının verilmesine vücut vereceğine göre, başlıklar altında toplamıştır. Disiplin cezasını içeren fıkralar, bu madde içeriğinde, kamu personeli için doğurduğu sonuç bakımından hafiften en ağıra doğru sıralanmıştır. Kişi üzerinde etkisi, devlet memurluğundan çıkarmadan sonra en ağır ceza biçimi olan meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylemler; 8.madde kapsamında 37 bent şeklinde düzenlenmiştir. Bu fiillerden bir tanesi de “uyuşturucu madde imal etmek, kullanmak ve satmak“tır. Kanun maddesinde, “uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak, kullanılmasını kolaylaştırmak ya da özendirmek” şeklinde tanımlaması yapılmıştır.
2.AÇIKLAMALAR
Kolluğun düzeni sağlama ve asayiş işlevlerinin bir sonucu olan uyuşturucu ile mücadelede, kolluk personelinin ilgili eyleme karışması halinde, kişi Genel Kolluk Disiplin Hükümleri kapsamında meslekten çıkarma gibi ağır bir müeyyide ile cezalandırılmaktadır.
İlgili Kanun’da, işbu eylemlerin tanımlaması yapılan bent incelendiğinde, suçun işleniş şekilleri tek tek sayıldığı görülmektedir. Hükmün ilk bölümündeki eylemlerde, disiplinsizliğin konusu uyuşturucu maddeyi kamu personelinin kendisi kullanıyor veya yapıyorken; hükmün geriye kalan kısmında, kamu personeli, eylemlerde aracı olma veya eylemleri kolaylaştırma işlevlerini gerçekleştirmektedir.
Kanun hükmünde sayılı eylemlere bakıldığında, eylemlerin doğası gereği icrai hareketle işleneceği anlaşılmaktadır. Yani kanun hükmünde yapılması disiplin cezası ile müeyyidelendirilen fiiller, ancak doğrudan kamu personeli tarafından aktif bir eylemle yapılması suretiyle işlenebilmektedir. Ayrıca bu eylemlerin gerçekleşmesinde kamu personelinin kastı aranmaktadır. Yani kişi, bu fiileri gerçekleştirirken sonuçlarını bilerek ve isteyerek davranmalıdır.
İşbu disiplinsizliğin anlaşılması, çoğunlukla ilgili kamu personelinden uyuşturucu madde ele geçirilmesi suretiyle gerçekleşmektedir. Diğer olasılıklarda, kişinin tıbbi müdahaleye tabi tutulmasıyla yasaklı maddeyi kullanıp kullanmadığı ortaya çıkabilmektedir.
3. MESLEKTEN ÇIKARMA CEZASINI VERMEYE YETKİLİ MERCİ
Meslekten çıkarma disiplin cezası ancak disiplin kurulları tarafından verilebilen bir cezadır. Ayrıca meslekten çıkarma disiplin cezasını vermeye yetkili disiplin kurulları ilgilinin rütbesine göre değişiklik göstermektedir. Emniyet personelleri bakımından personelin rütbesine göre hangi disiplin kurulu tarafından meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılabileceği 7068 sayılı Kanun’un 17. maddesinde düzenlenmiş iken Jandarma personelleri açısından bu husus Kanun’un 20. maddesinden düzenleme altına alınmıştır.
4. İLGİLİ CEZANIN VERİLMESİNDE ZAMANAŞIMI
Zamanaşımı
MADDE 29- (1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;
…
b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde,
disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
7068 sayılı Kanun madde 29’da disiplin cezalarına ilişkin zamanaşımı süreleri öngörülmüştür. Bu zamanaşımı süreleri cezayı verecek merci için belirlenmiştir.
Meslekten çıkarma cezası bakımından; fiilin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde ve herhalde disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğramaktadır. Bu süreden sonra, maddede yazılı ilgili şartların varlığı halinde, disiplinsizlik fiilini işlediği düşünülen kişi için meslekten çıkarma cezası verilemeyecektir.
5. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME
Personele verilen meslekten çıkarma disiplin cezası niteliği itibariyle idari işlem mahiyetinde olduğundan, disiplin cezasının iptali için başvurulacak görevli mahkeme idare mahkemeleri olup kişinin dava açması gereken yetkili mahkeme ise görevli olduğu yer idare mahkemesidir.
6. HUKUKİ ÇARE
7068 sayılı Kanun madde 8/6-h’de düzenlenen “kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek” disiplinsizliği nedeniyle meslekten çıkarma disiplin cezası alan personelin, bu disiplin cezasına itiraz etmesi mümkün olmayıp idari yargı yoluna başvurması gerekmektedir. Çünkü Kanun’un 30/5. maddesinde disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarına karşı ancak idari yargı yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir.
Bu kapsamda; meslekten çıkarma cezası alan personelin, ceza kararı kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde kendisinin görevli bulunduğu yerin idare mahkemelerinde iptal davası açması gerekir. İptal davası ile birlikte işlemin yürütmesinin durdurulması isteminde bulunulması da hak kayıplarının önlenmesi açısından çok önemlidir.
Meslekten çıkarma disiplin cezasının iptali halinde ise ilgili personelin yoksun kaldığı parasal haklarının ve özlük haklarının iadesini talep etme hakkı mevcuttur. İdareye karşı tam yargı davası açılarak manevi tazminat, özlük haklarının iadesi ve yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi istenebilir. Tam yargı davası sonrasında ilgili merciilere idari başvuru yapılarak, mahkeme ilamının yerine getirilmesi ve mahkeme tarafından iptal edilen disiplin cezası neticesinde geçmişe dönük olarak meydana gelen zararların telafisi talep edilebilecektir.
7.EMSAL KARAR
DANIŞTAY 12.Daire, 12.10.2020, 2020/1528E. 2020/3135K.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden; Mersin İli, Gülnar İlçesi, … Ortaokulu’nda öğretmen olarak görev yapan davacının, 18/08/2017 tarihinde özel aracıyla seyir halinde iken devriye gezen polis ekiplerince durdurulduğu esnada imam nikahlı eşi olduğu iddia edilen G.D’nin park halindeki aracın altına belinden bir şeyler çıkarıp atmaya çalıştığı, görevli polis memurları tarafından yapılan kontrol sırasında aracın altına ve etrafına bakıldığında parfüm kutusuna benzer mavi renkli ve bantla sarılı kutu içerisinde bazı hapların bulunduğu, yapılan inceleme neticesinde söz konusu hapların uyuşturucu madde olduğunun anlaşıldığı ve olay günü davacıdan alınan kan örneğinde de … bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle davacının ve eşinin uyuşturucu madde ile ilgili oldukları iddialarına ilişkin olarak başlatılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen soruşturma raporunda; olay günü davacının aracında uyuşturucu madde bulunduğu gibi, davacıdan alınan kan örneğinde de esrar tespit edildiği, ayrıca adli yargı mercilerince yürütülen soruşturma dosyasında davacının alınan ifadesinde, zaman zaman uyuşturucu madde kullandığını beyan ettiği, aynı soruşturma dosyası kapsamında şüpheli G.D. ile şüpheli K. T.’nin alınan ifadelerinde de bu durumun doğrulanması nedeniyle davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiğinden bahisle 657 sayılı Kanun’un 125/E-(g) maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, teklif doğrultusunda dava konusu işlem ile davacının Devlet memurluğundan çıkarılması üzerine bakılan davanın açıldığı, öte yandan, davacı ve diğer sanıklar hakkında “Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti Yapma veya Sağlama” suçundan dolayı açılan ceza davasında, … Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen … tarih ve E: … , K: … sayılı karar ile davacının beraatine karar verildiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 129. maddesinde, ”Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin sicil dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler. Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu olayda, davacı hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü’nün … tarihli yazı ile davacının işlediği iddia edilen eylemin açıkca belirtilerek savunmasının istenildiği ve bu yazıya cevaben davacı tarafından 28/11/2017 tarihli dilekçe ile yazılı savunma verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda davalı idarece davacının usule uygun savunması istendiği gibi, davacı tarafından savunma yapıldığı anlaşılmakla, davacıya usule uygun savunma hakkının kullandırıldığı sonucuna ulaşıldığından, işin esasına geçilerek bir karar verilmesi gerekirken davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Stj. Av. Nazlı Yaren KAZANCIOĞLU- Av. Yalçın TORUN
UYARI
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Stj. Av. Nazlı Yaren KAZANCIOĞLU ve Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.