Anayasa Mahkemesi Hukuka Aykırı Delile Dayanılarak Mahkumiyet Hükmü Kurulmasının Adil Yargılanma Hakkını İhlal ettiğine Karar Verdi

1.BAŞVURUNUN ÖZÜ VE TEMEL İDDİALAR

Başvurucu, kendisine yöneltilen terör örgütü üyeliği suçlaması kapsamında mahkûm edildiğini; bu mahkûmiyetin, hukuka aykırı olarak elde edilen dijital delillere ve savunma haklarını zedeleyici ifadelere dayandığını ileri sürmüştür. Bu bağlamda temel şikâyet, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edildiği yönündedir.

2.OLAYIN AYRINTILARI VE USUL SÜRECİ

Başvurucu, kolluk görevlilerince makul şüphe gerekçesiyle durdurulmuş, kimlik tespiti yapılmak üzere TEM Büro Amirliğine götürülmüştür.
Burada “mülakat” adı verilen bir işlemle ifadesi alınmış, üzerinde yapılan aramada bir flash bellek ve cep telefonu ele geçirilmiştir.
Dijital materyallerde, terör örgütü liderine ait fotoğraflar ve çeşitli örgütsel simgeler tespit edilmiştir.
Savcılık, başvurucu hakkında TCK m. 314/2 uyarınca kamu davası açmış, yerel mahkeme 6 yıl 3 ay hapis cezası vermiştir.
İstinaf ve temyiz mercileri kararı onamıştır.

3. HUKUKİ SORUNLAR VE DEĞERLENDİRMELER

a.Üst Aramasının Hukuka Aykırılığı

CMK m. 116-119 ve PVSK m. 9 hükümleri uyarınca, üst araması için hâkim kararı, savcı emri ya da mülki amir yazılı izni gerekir. Dosyada böyle bir karar veya emir mevcut değildir. Kolluk görevlileri yalnızca “şüpheli hareketleri” gerekçe göstererek arama yapmıştır.

🔎 Anayasa Mahkemesi, arama kararının bulunmadığı ve arama işleminin usulüne uygun yürütülmediği kanaatine varmıştır. Bu sebeple elde edilen dijital delillerin hukuka aykırı şekilde temin edildiğini kabul etmiştir.

b.Delillerin Belirleyici Niteliği

Başvurucunun beyanları, tercüman aracılığıyla alınmış ve sonradan birçok kısmı reddedilmiştir. Mahkeme, bu beyanları dijital delillerle desteklemiş ve hükmünü bu iki dayanak üzerine kurmuştur.

📌 Anayasa Mahkemesi, hukuka aykırı elde edilen dijital delillerin “belirleyici delil” olduğunu ve bunların kararın sonucunu doğrudan etkilediğini belirtmiştir.

c.Gerekçeli Karar Hakkı ve Savunma Hakkı

Başvurucu, Türkçe bilmediğini, ifadelerinin doğru çevrilmediğini ve hukuki yardımın yetersiz olduğunu ileri sürmüştür. Yargılama sürecinde, başvurucunun bu itirazları dikkate alınmamış, derece mahkemeleri detaylı gerekçe sunmamıştır.

⚖️ Mahkeme, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin gözetilmediğine, savunma hakkının zedelendiğine kanaat getirmiştir.

4.KARARIN SONUÇLARI

Anayasa Mahkemesi, adli yargının kararını kaldırmamış, ancak ihlali tespit ederek yeniden yargılama yapılmasına karar vermiştir. Maddi veya manevi tazminata hükmetmemiş, yalnızca 30.000 TL vekâlet ücretinin başvurucuya ödenmesine karar verilmiştir.

5.MUHALEFET ŞERHİ

İki üye (Ömer Çınar ve Metin Kıratlı), başvurucunun beyanlarının kollukta müdafi ve tercüman huzurunda alındığını, arama işleminin makul şüpheye dayandığını ve dijital delillerin karar açısından “tek” ya da “belirleyici” olmadığını savunarak ihlalin bulunmadığı yönünde karşı oy kullanmıştır.

6.DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Bu karar, hukuka aykırı delillerin kullanılmasının ceza yargılamasına etkisi bakımından önemli bir içtihat niteliğindedir. Mahkeme, özellikle delilin elde edilme şeklinin yargılamanın bütününü etkileyebileceğini ve adil yargılanma hakkını zedeleyebileceğini ortaya koymuştur.

Ayrıca bu karar, “mülakat” gibi ceza muhakemesinde yeri olmayan uygulamaların yargılamada kullanılmasının yaratacağı sakıncaları da göz önüne sermektedir.

Kararın tamamına ulaşmak için; https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/BB/2020/14678

Av.Yalçın TORUN

Uyarı; Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.