TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARA SAĞLANAN TEŞVİKLER (BÖLGESEL TEŞVİK UYGULAMALARI)
Genel
4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nda Türkiye’ye doğrudan yatırım yapan yabancı ülke vatandaşı olan gerçek kişiler ve yurtdışında ikamet eden Türk vatandaşları ile yabancı ülke kanununa göre kurulan tüzel kişiler ve uluslararası kuruluşlar yabancı yatırımcı olarak kabul edilmiştir.
15/06/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı’nda (“Karar”) bölgesel yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesine, uluslararası doğrudan yatırımların artırılmasına, bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılmasına, kümelenme ve çevre korumaya yönelik yatırımlar ile araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmektedir.
Karar kapsamında yatırımcılara uygulanan teşvik sistemi dört farklı başlığa ayrılmaktadır:
- Bölgesel Teşvik Uygulamaları
- Genel Teşvik Uygulamaları
- Öncelikli Yatırımların Teşviki
- Stratejik Yatırımların Teşviki
Türkiye’de bulunan iller teşvik sisteminin uygulanabilmesi açısından gelişmişlik seviyelerine göre altı bölgeye ayrılmıştır.
Genel Teşvik Sistemi’nde asgari sabit yatırım tutarı, 1. ve 2. bölgelerde 3 milyon TL,
3., 4., 5. ve 6. bölgelerde 1,5 Milyon TL’dir.
Bölgesel Teşvik Uygulamaları için asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 1 milyon TL’den, diğer bölgelerde ise 1,5 Milyon TL’den başlamak üzere desteklenen her bir sektör ve her bir il için ayrı ayrı belirlenmiştir.
Stratejik Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 50 milyon TL’dir.
Bölgesel Teşvik Uygulamaları
Bölgesel teşvik uygulamaları ile illerin üretim ve ihracat potansiyellerinin artırılması amaçlanmış olup illerin gelişmişlik seviyeleri göz önünde tutularak yardımların düzeyi farklılaştırılmıştır. Bölgelerin il dağılımını gösteren tablo şu şekildedir:
| 1. Bölge | 2. Bölge | 3. Bölge | 4. Bölge | 5. Bölge | 6. Bölge |
| Ankara | Aydın | Adana | Afyonkarahisar | Bayburt | Adıyaman |
| İstanbul | Balıkesir | Burdur | Aksaray | Çankırı | Ağrı |
| İzmir | Bilecik | Gaziantep | Amasya | Erzurum | Ardahan |
| Antalya | Bolu | Karaman | Artvin | Giresun | Batman |
| Bursa | Çanakkale | Kırıkkale | Bartın | Gümüşhane | Bingöl |
| Eskişehir | Denizli | Kütahya | Çorum | Kahramanmaraş | Bitlis |
| Muğla | Edirne | Mersin | Elazığ | Kilis | Diyarbakır |
| Kocaeli | Isparta | Samsun | Erzincan | Niğde | Hakkari |
| Tekirdağ | Karabük | Trabzon | Hatay | Ordu | Iğdır |
| Kayseri | Rize | Kastamonu | Osmaniye | Kars | |
| Kırklareli | Uşak | Kırşehir | Sinop | Mardin | |
| Konya | Zonguldak | Malatya | Tokat | Muş | |
| Manisa | Düzce | Nevşehir | Tunceli | Siirt | |
| Sakarya | Sivas | Yozgat | Şanlıurfa | ||
| Yalova | Şırnak | ||||
| Van | |||||
| 9 İL | 15 İL | 13 İL | 14 İL | 14 İL | 16 İL |
Bölgesel Teşvik Uygulamalarında Sağlanan Destek Unsurları
Karar’ın ekinde belirtilen iller bazında belirtilen sektörler, asgari yatırım tutarları ve kapasiteleri sağlaması halinde aşağıdaki desteklerden yararlanabilmektedir:
a) Gümrük vergisi muafiyeti.
b) KDV istisnası.
c) Vergi indirimi.
ç) Sigorta primi işveren hissesi desteği.
d) Yatırım yeri tahsisi.
e) Faiz veya kâr payı desteği (3., 4., 5. ve 6. bölgelerdeki yatırımlar).
f) Gelir vergisi stopajı desteği (6. bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar).
| Destek Unsurları | BÖLGELER | |||||||
| 1. | 2. | 3. | 4. | 5. | 6. | |||
| KDV İstisnası | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | ||
| Gümrük Vergisi Muafiyeti | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | ||
| Vergi İndirimi | Yatırıma Katkı Oranı (%) | OSB ve EB Dışı | 15 | 20 | 25 | 30 | 40 | 50 |
| OSB ve EB İçi | 20 | 25 | 30 | 40 | 50 | 55 | ||
| Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği | Destek Süresi | OSB ve EB Dışı | 2 yıl | 3 yıl | 5 yıl | 6 yıl | 7 yıl | 10 yıl |
| OSB ve EB İçi | 3 yıl | 5 yıl | 6 yıl | 7 yıl | 10 yıl | 12 yıl | ||
| Yatırım Yeri Tahsisi | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | VAR | ||
| Faiz veya Kar Payı Desteği | İç Kredi | YOK | YOK | 3 Puan | 4 Puan | 5 Puan | 7 Puan | |
| Döviz / Dövize Endeksli Kredi | 1 Puan | 1 Puan | 2 Puan | 2 Puan | ||||
| Sigorta Primi (İşçi Hissesi) Desteği | YOK | YOK | YOK | YOK | YOK | 10 yıl | ||
Av. Yalçın TORUN
Av. İpek KURBAN
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN ve Av. İpek KURBAN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.