ICSID Hakem Heyeti Ek Kararı,  Karar Tashihi,  Kararın Yorumu Ve Düzeltilmesi

Kararların tekrar incelenmesine olanak sağlayan temyiz, iptal ve kararın düzeltilmesi usulleri ulusal hukuk düzenlerinde hiyerarşik mahkeme yapısı içerisinde uygulanan usullerdir. Ulusal hukuk sistemleri içerisinde mevcut olan böyle hiyerarşik bir düzen milletlerarası hukukta mevcut değildir. Yakın zamanda da böyle hiyerarşik bir denetim düzeninin oluşturulacağı pek muhtemel görünmemektedir. Fakat bu hiyerarşik yapının milletlerarası hukuk düzeninde mevcut olmaması, kararların tekrar gözden geçirilmesine ilişkin usullerin milletlerarası hukukta mevcut olmadığı anlamına da gelmemektedir. Milletlerarası hukukta, ulusal hukukta uygulanan hiyerarşik yapıya benzer bir yapının oluşturulması problemli görünmektedir. Bu problemin temel sebebi kararların kesin hüküm (res iudicata) etkisinin, kararların tekrar ele alınma usulü ile uzlaştırılmasındaki zorluktur. Kararın yorumlanması kararın kesin hüküm etkisine dokunmadığı için milletlerarası hukukta pek problem yaratmamaktadır. Aynı şekilde kararda mevcut bulunan yazım hataları ve benzeri diğer hataların düzeltilmesini kapsayan karar tashihi usulü de aynı şekilde problemsizidir.  Kararın yorumlanmasında ve karar tashihinde durum böyleyken, karar düzeltmesi (revizyon) için, aynı şeyi söylemek mümkün değildir. Kararın düzeltilmesi (revizyon) usulü iki basamaklı bir usul gerektirmektedir. Bunun ilk basamağını kararın düzeltilmesi talebinin kabulü aşaması, diğer basamağını ise bu güne kadar maalesef hiç ulaşılamayan kararın haklılığının ve  doğruluğunun incelenmesi aşamasıdır[1]. Benzer şekilde iptal usulü de kararın bağlayıcılığı üzerinde etkili olan ve milletlerarası hukukta önemini artırarak koruyan bir usuldür.

ICSID Sözleşmesinin 53’üncü maddesi, hakem heyetince verilen nihai kararlara ve bu kararların bağlayıcı bulunduklarına ilişkindir. Bu kararlar yerel mahkemelerce yeniden gözden geçirilemezler ve böyle bir işleme konu olamazlar.  Sözleşmenin 53‘üncü maddesinde, karara karşı sınırlı sayıda hukuki yola başvurulması neticesinde ulaşılacak kararlarında bağlayıcı oldukları düzenlenmiştir. Kararı veren hakem heyeti veya yeni ad hoc komite tarafından uygulanacak sınırlı sayıda hukuki başvuru yolu mevcuttur. Bütün bu hukuki başvuru yolları detaylı olarak  Sözleşmede ve  Sözleşmeye ilişkin  Tahkim Kurallarında düzenlenmiştir. Bu hukuki başvuru yollarından bir kısmı tartışmaya gerek olmayan olağan durumlara ilişkindir. Teknik  hususlar ve yazıma ilişkin, özellikle büro çalışmalarında  meydana gelen yazım hataları ile ilgili olarak kararın tashihi yolu, bu hukuki başvuru yollarından ilkidir. Eğer kararın anlaşılmasına yönelik olarak taraflar uyuşmazlığa düşerlerse, kararın yorumlanmasını talep edebileceklerdir. Bu durum da kararın yorumlanması olarak ifade edeceğimiz diğer bir hukuki başvuru yoludur. Karar verildiği zaman bilinmeyen fakat mevcut olan ve karar verildikten sonra öğrenilen vakıalara ilişkin olarak başvurulabilecek bir diğer hukuki başvuru yolu ise kararın düzeltilmesidir. Bütün bunlara ilave olarak esaslı bir hukuki başvuru yolu daha vardır. Bu yol kararın iptal edilmesidir. Kararın iptali usulü tahkimin meşruluğunun sorgulanabilir olduğu durumlarda sınırlı bir çıkış sağlamaktadır. Sadece  ICSID Sözleşmesinde  belirlenen sınırlı sayıdaki sebepleri ileri sürerek, kararın iptalini talep etmek mümkündür. İptal talebi kararın kısmen veya tamamen hükümsüz olduğunun talep edildiği durumdur. Eğer verilen karar iptal edilirse, bu durumda taraflar uyuşmazlığı ICSID yapısı içerisinde başka bir ad hoc komiteye götürebileceklerdir[2].

[1] Oellers,K./ Planck,F.M: Interpretation, Revision And Other Recourses From International Judgments And Awards, European Journal of International Law, Vol.19, S. 623-625,  http://ejil.oxfordjournals.org       (3 .10.2008)

[2] Course On Dıspute Settlement – Module 2.8. ICSID: Post-Award Remedies and Procedures,
UNCTAD/EDM/Misc.232/Add.7

http://www.unctad.org/Templates/Search.asp?intItemID=2068&lang=1&frmSearchStr= ICSID&frmCategory=all&section=whole, (31.10.2009)

Av. Yalçın TORUN

Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Meryem KILIÇ’a ve Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.