Takipsizlik Kararı Verilen Soruşturma Dosyaları Nedeniyle Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasının Olumsuz Sonuçlandırılması Hukuka Aykırıdır

ESAS NO                  : 2025/……..

KARAR NO                 : 2026/…………

DAVACI                       : …………..

VEKİLİ                        : AV. YALÇIN TORUN

DAVALILAR              : 1- JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI / ANKARA

                                       2- İÇİŞLERİ BAKANLIĞI / ANKARA

VEKİLİ                       : AV. ……………………

DAVANIN ÖZETİ : ……..yılı uzman erbaş alımı kapsamında, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması olumsuz olduğundan bahisle ilişiği kesilen davacı tarafından adaylık işlemlerinin sonlandırılmasına ilişkin  İçişleri Bakanlığı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ………… tarih ve ………sayılı işleminin; hukuka aykırı olduğu, Uzman Erbaş alım sınavının yazılı ve sözlü aşamalarını başarılı bir şekilde tamamladığı, hiçbir somut gerekçe gösterilmediği, kanun ve  uzman erbaş yönetmeliğindeki bütün şartları sağladığı, herhangi bir sabıkasının bulunmadığı ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

 SAVUNMA ÖZETİ : Davalı idareler tarafından verilen ortak savunma dilekçesinde, usul bakımından davanın süresinde açılıp açılmadığının re’sen araştırılarak süre aşımının tespit edilmesi halinde davanın süre bakımından reddine karar verilmesi gerektiği, esasa ilişkin olarak ise; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda, ………….. Cumhuriyet Başsavcılığının 2025/…….. sayılı dosyası üzerinden ‘Dolandırıcılık” ve Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 2025/……… sayılı dosyasın üzerinden ise “Hakaret” suçlarına yönelik olarak yapılan soruşturmaların derdest olması nedeniyle uzman erbaş adaylık işlemlerinin sonlandırıldığı, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK  MİLLETİ  ADINA

Karar veren …………… İdare Mahkemesi’nce davalı idarelerin usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek esasa geçilmek suretiyle dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:

Dava; ………. yılı Uzman erbaş alımı kapsamında, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması olumsuz olduğundan bahisle ilişiği kesilen davacı tarafından adaylık işlemlerinin sonlandırılmasına ilişkin  İçişleri Bakanlığı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ………… tarih ve ……… sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun “Göreve Alınma” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından hazırlanan ve Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan veya uygun bulunan uzman onbaşı ve uzman çavuş kadrolarına göre, her yıl alınacak uzman erbaşlarla ilgili kadro görev yerleri, anılan komutanlıklar tarafından yayımlanarak duyurulur. İstekli olan ve yönetmelikte belirtilen niteliklere sahip; a) Muvazzaflık hizmetini yapmakta olan çavuş, onbaşı ve erler ile bunlardan terhislerinin üzerinden üç yıldan fazla süre geçmemiş olanlar, müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmi beş yaşını bitirmemiş olmak şartıyla, b) Sözleşmeli erbaş ve erlerden en az üç yıl görev yapmış, müteakip sözleşme süreleri içerisinde ve müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmi dokuz yaşını bitirmemiş olmak şartıyla, istenilen belgelerle müracaat ederler. Bunlardan uygun görülenler yönetmelikte belirtilen esaslara göre çalıştırılırlar.”  hükmü öngörülmüştür.

20.09.2005 günlü, 25942 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Uzman Erbaş Yönetmeliği’nin 6’ıncı maddesinin birinci fıkrasında uzman erbaş olmak için aranan şartlar sayılmış, anılan fıkranın g) bendinde (Değişik:RG-4/2/2017-29969): “İcra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlardan güvenlik soruşturması uygun olmak veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt’a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için güvenlik soruşturması uygun olmak., … ı) bendinde (Değişik:RG-21/1/2016-29600) Ayrıca; 1) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi; Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı yahut 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olmamak,2) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adlî veya askerî mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûm olmamak,3) Taksirli suçlar nedeniyle altı ay veya daha fazla süre ile hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm olmamak. i) (Mülga:RG-21/1/2016-29600) (Değişik fıkra:RG-4/2/2017-29969) Uzman erbaş olmak için gerek muvazzaflık görevini yaptığı sırada, gerekse terhislerini müteakip başvuruda bulunan ve alınmaları uygun görülen personelin, güvenlik soruşturmaları; kuvvet komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı yahut Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yaptırılır. Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması sonuçlanmayanların eğitimleri devam ettirilir. Bunlardan güvenlik soruşturmaları olumlu sonuçlananlar göreve başlatılır, olumsuz sonuçlananların ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak eylemlerde bulunanlar ile tutum ve davranışları ile yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimseyenler, uzman erbaş olarak istihdam edilmezler. ,i) (Mülga:RG-21/1/2016-29600) (Değişik fıkra:RG-4/2/2017-29969) Uzman erbaş olmak için gerek muvazzaflık görevini yaptığı sırada, gerekse terhislerini müteakip başvuruda bulunan ve alınmaları uygun görülen personelin, güvenlik soruşturmaları; kuvvet komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı yahut Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yaptırılır. Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması sonuçlanmayanların eğitimleri devam ettirilir. Bunlardan güvenlik soruşturmaları olumlu sonuçlananlar göreve başlatılır, olumsuz sonuçlananların ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak eylemlerde bulunanlar ile tutum ve davranışları ile yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimseyenler, uzman erbaş olarak istihdam edilmezler.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca düzenlenen ……… yılı uzman erbaş temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olan davacı hakkında ………. Cumhuriyet Başsavcılığının 2025/…….. nolu dosyasıyla ‘Dolandırıcılık’ suçundan ve ”hakaret” suçu kapsamında ………. Cumhuriyet Başsavcılığının 2025/……….. nolu dosyasıyla ceza soruşturması yürütüldüğünden bahisle 7315 sayılı Kanun kapsamında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması üzerine adaylık işlemlerinin sonlandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında arşiv araştırması yapılırken kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olgular hakkında kamu görevinin niteliği de göz önünde alınmak suretiyle bir değerlendirme yapılarak, elde edilen verilerin davacının atanmasına engel olup olmadığına karar verilmesi gerektiği açıktır.

Bakılan davada; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile karar tarihi itibariyle UYAP enterasyon sistemi üzerindeki veriler birlikte değerlendirildiğinde, davacı hakkında ………….Cumhuriyet Başsavcılığının 2025/………. nolu dosyasıyla ‘Dolandırıcılık’ suçundan gerçekleştirilen soruşturma neticesinde ………. tarih ve 2025/……..sayılı karar ile kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, hakaret suçu kapsamında ……..Cumhuriyet Başsavcılığının 2025/…. nolu dosyasıyla gerçekleştirilen soruşturma neticesinde ……… tarihinde kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, hakaret ve tehdit suçu kapsamında  …………… Cumhuriyet Başsavcılığının 2025/………… nolu dosyasıyla gerçekleştirilen soruşturma neticesinde ise ………… tarihinde kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve söz konusu kararların kesinleştiği görülmekle olup, davacıya ilişkin olarak adli makamlar nezdinde halihazırda yürütülen başkaca soruşturma ve kovuşturma dosyasının bulunmadığı,  anılan eylem ve olguların davacının arşiv araştırması sonucunun olumsuz olarak değerlendirilmesini gerektirecek mahiyette olduğunun kabulünün ölçülü olmayacağı ve hakkaniyetle bağdaşmayacağı sonuç ve kanaatine varıldığından, tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

 Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı idareler tarafından 1/2 oranında ve eşit olarak davacıya ödenmesine,  artan posta ücretinin kararın kesinleşmesi üzerine isteği halinde davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde ………….Bölge İdare Mahkemesi’ne istinaf yolu açık olmak üzere, 29/01/2026 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.