İdare Mahkemesi Nöbet Yönergesine Aykırı Olarak Bir Başka Ad Altında(Hazır Kıt’a Görevi vb.) Kadın Jandarma Personele, Ayda Birden Fazla Nöbet Tutturulmasını Hukuka Aykırı Bularak İptal Etti

(DAVACI)                           : ………..

VEKİLİ                                : AV. YALÇIN TORUN

KARŞI TARAF (DAVALI): ……….. KAYMAKAMLIĞI

VEKİLİ                                 : ……………………

İSTEMİN ÖZETİ :                 İli Bahçe İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde Astsubay Üstçavuş olarak görev yapan davacı tarafından, kendisine ayda birden fazla nöbet görevi verilmemesi istemiyle  yapılan                   tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin; hukuka aykırı olduğu, JGY 64-4 (B) Nöbet/Vardiyalı Nöbet Hizmetleri Yönergesi uyarınca tarafına ayda bir nöbet görevi verilmesi gerekirken yönergeye aykırı şekilde ayda 6 kez nöbet tuttuğu, hazır kıt’a görevi adın altında sürekli olarak nöbet tutturulduğu, ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davacının tim komutanı olduğu ve tim komutanlarının 24 saat esasına göre görev yaptığı, dava konusu edilen görevlendirmelerin davacının asli görevi olduğu ve davacıya asli görevi dışında nöbet tanımına uyan  herhangi bir görevlendirme yapılmadığı öne sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

Karar veren …………. İdare Mahkemesi’nce, dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:

Dava, ……………..İli ………….. İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde Astsubay Üstçavuş olarak görev yapan davacı tarafından, kendisine ayda birden fazla nöbet görevi verilmemesi istemiyle  yapılan …………..tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun “Yönetmelik” başlıklı 24. maddesinde “Bu Kanunla münhasıran yönetmelik çıkarılması öngörülen hususların yanısıra jandarmanın teşkilat, görev, yetki ve sorumlulukları, diğer makamlarla ilişkileri, birlikte çalışma ve işbirliği esasları dahil komuta ve kontrol ilişkileri ile Jandarma personelinin terfi işleri, değerlendirme, ödüllendirme, kılık ve kıyafet ve Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar; Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

21/01/2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Yönetmeliği’nin “Nöbet” başlıklı 42. maddesinde “Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan personelin çalışma saat ve şekilleri ile nöbet sistemleri kurumlarınca düzenlenir.

(……)

(8) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile muafiyetler Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığınca ayrı ayrı belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun 76. maddesinde; “Nöbet; askerlikteki müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak maksadı ile bu hizmetlerin belli bir sıra ve süre ile subay, askeri memur, astsubay, askeri öğrenci, erbaş ve erler ile Silahlı Kuvvetler Teşkilatı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından yapılmasıdır.

Nöbetçi: Nöbet hizmetinin yapılması için görevlendirilen şahıstır.” hükmüne, 77. maddesinde; “Kıtalarda, karargahlarda ve askeri kurumlarda nöbet hizmetine tabi tutulacak personelin kimler olacağı, nöbet hizmetlerinin yapılış tarzı ile şekli ve nöbetçilere ait vazifeler talimatname ile tayin ve tesbit olunur.” hükmüne yer verilmiştir.

06/09/1961 tarih ve 10899 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği’nin “J – Askerlikte Nöbet Hizmetleri ” başlıklı bölümünde yer alan  382. maddesinde (Değişik:RG-30/5/2013-28662) ; ” Kıtalar, karargâhlar ve kurumlarda belirli bir sıra ve süre ile subay, askerî memur, astsubay, uzman jandarma, askerî öğrenci, erbaş ve erler ile Silâhlı Kuvvetler Teşkilâtı içinde vazifeli olan bilumum sivil şahıslar tarafından nöbet tutulur. Nöbetler Karargâh ve kurumlarda sabah saat 09.00 dan ertesi günü saat 09.00 a kadardır. Kıtalarda kıtanın özelliğine göre, komutanın münasip göreceği zamanda başlar ve nöbet 24 saati geçemez.

Nöbet hizmetine aşağıdaki personel dahil edilemez.

a. Albaylar,

b, c, d, ….

e. İki kademeli kıdemli başçavuşlar (Üstçavuş ve kıdemli üstçavuşlukta 6 yıllık bekleme sürelerine tabi olan astsubaylar için kıdemli başçavuşlar),

f. Astsubaylıktan subaylığa geçen personelden 23 hizmet yılını, uzman jandarma/uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçen personelden 24 hizmet yılını dolduranlar ile uzman jandarmalar, uzman erbaşlar ve sivil memurlardan 24 hizmet yılını dolduranlar,

(Ek fıkra:RG-29/8/2014-29103) Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından, ihtiyaç duyulması halinde bu Yönetmelikte belirtilen nöbet hizmetleri dışında nöbetler ihdas edilebilir. İhdas edilecek nöbetlere ilişkin usul ve esaslar ilgili Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından belirlenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

24.07.2018 tarihli JGY 64-4 (B) Nöbet/Vardiyalı Nöbet Hizmetleri Yönergesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde; ”Bu yönergede kullanılan tanımlar EK-1’dedir.” şeklinde düzenlemeye yer verilmiş olup, EK-1’de 31. sırada nöbet; ”Jandarma birliklerinde müşterek hizmetlerin yapılmasını ve devamını sağlamak maksadıyla bu hizmetlerin belli bir sıra ve süreyle; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş/er ve erbaş/erler ile Jandarma Teşkilatında görevli diğer branşlardaki devlet memurları tarafından yerine getirilmesini”, 44. sırada vardiyalı görev; ”Görevin niteliği, çalışma ve istirahat süreleri önceden belirlenmiş, fasılasız yürütülen ve yalnızca bu hizmet için atanmış/görevlendirilmiş personel tarafından bir sıra dahilinde kesintisiz yürütülen görevleri” ve 45. sırada ise vardiyalı nöbet; ”Vardiyalı şekilde fasılasız yürütülmesi gereken görevler/hizmetler için atanmış personel bulunmadığı durumlarda söz konusu görev/hizmetlerin yerine getirilmesi için farklı görevlerdeki personel tarafından bir sıra dahilinde yürütülen nöbet hizmetini”… ifade edeceği belirtilmiştir. “Esaslar” başlıklı 5. maddesinde “İl J/Alay ve eşiti ile daha büyük seviyedeki birlik, karargâhı ve kurumlarda görülmesi halinde nöbet hizmetleri özel yönergesi hazırlanal Tabur ve eşiti ile daha seviyedeki birlik, karargâh ve kurumlarda, bu yönerge haricinde ayrıca nöbet hizmetleri özel yönergesi hazırlanmaz. (…) Vardiyalı nöbete dahil olan personel ayrıca nöbet hizmetlerine dahil edilmez” hükmüne, “Yetki ve Sorumluluklar” başlıklı 6. maddesinde “Bu yönergenin uygulanmasından tüm birlik komutanları, karargâh ve kurum amirleri sorumludur. 24 saat esasına göre kesintisiz yürütülmesi gereken hizmetlerin, nöbet/vardiyalı nöbet şeklinde yürütülmesine karar verilmesi ile bu hizmetlerin tanzim edilmesinden; il jandarma, alay ve eşiti birlik, karargâh ve kurum amirlikleri ile müstakil konuşlu tabur/ilçe jandarma/bölük/karakol ve eşiti birlik komutanlıkları sorumludur.” hükmüne, “Nöbet Hizmetlerinden Muafiyet Esasları” başlıklı 7. Maddesi 4. fıkrasında ” Kadın personelin nöbet hizmetleri aşağıda açıklandığı şekilde planlanır. a) Tabur ve eşidi seviye ile daha küçük birlik, karargah ve kurumlarda nöbet hizmetine dahil edilen kadın personele her ay yalnızca bir nöbet yazılır. b) Alay ve eşidi ile dahâ büyük birlik, karargah ve kurumlarda nöbet hizmetine dahil edilen kadın personele, evli ise her ay yalnızca bir nöbet yazılır, bekar ise normal nöbet hizmetlerine dahil edilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; …………..İli …………İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde Astsubay Üstçavuş olarak görev yapan davacı tarafından, JGY 64-4 (B) Nöbet/Vardiyalı Nöbet Hizmetleri Yönergesi uyarınca kendisine ayda birden fazla nöbet görevi verilmemesi istemiyle …………. tarihinde davalı idareye başvurduğu, davalı idare tarafından davacının başvurusunun zımnen reddedildiği anılan ret işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta Mahkememizin ………. tarihli ara kararıyla davacının görev yaptığı ……….. İli ……….. İlçe Jandarma Komutanlığı’nın Jandarma Genel Teşkilatı içerisinde hangi statüde olduğunun sorulduğu, davalı idare tarafından verilen 2…………tarihli cevabi yazıda ……….. İli …………. İlçe Jandarma Komutanlığı’nın bölük statüsünde olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Bu durumda davalı idare tarafından her ne kadar  yapılan görevlendirmenin asli görevi olduğu, davacıya hazır kıta görevi verildiği nöbet görevi verilmediği iddia edilmiş ise de; ……………… Karakol Komutanlığı ………… Ayı Tim Komutanı Hazır Kıt’a Çizelgesi incelendiğinde davacının ………… ayında 6 defa farklı tarihlerde görevlendirildiği, görevlendirmeye ilişkin çizelgede açıkça nöbetlerin yukarıda yer verilen JGY 64-4 (B) Nöbet/Vardiyalı Nöbet Hizmetleri Yönergesi uyarınca tutulacağı ve nöbetçinin hazır kıta nöbetinin başladığı gün 09.00’dan ertesi gün 09.00’a kadar görevli olacağının belirtildiği, davalı idare tarafından davacıya hazır kıta nöbetinin verildiğinin anlaşıldığı, Nöbet/Vardiyalı Nöbet Hizmetleri Yönergesi’nde kadın personele her ay yalnızca bir nöbet yazılacağının açıkça düzenlendiği, davacının görev yaptığı birimin bölük statüsünde olduğu, yani yukarıda yer verilen yönergede öngörülen tabur ve eşidi seviye ile daha küçük birlik, karargah ve kurumlardan olduğu, bu statüde çalışan çalışarak nöbet hizmetine dahil edilen kadın personele her ay yalnızca bir nöbet yazılacağı açıkça düzenlendiğinden, ……İli ………… İlçe Jandarma Komutanlığı’nda Astsubay Üstçavuş olarak görev yapan davacının  JGY 64-4 (B) Nöbet/Vardiyalı Nöbet Hizmetleri Yönergesi uyarınca kendisine ayda birden fazla nöbet görevi verilmemesi istemiyle yapmış olduğu başvurusunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle,

1-Dava konusu işlemin iptaline,

2-Aşağıda dökümü yapılan 2.498,20 TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idare tarafından davanın başında peşin olarak yatırılan 87,50-TL vekalet harcının davalı idare üzerinde bıkrakılmasına,

3-Artan posta ücretinin talep edilmesi halinde derhal, talep olmaması halinde ise kararın kesinleşmesinden sonra re’sen davacıya iadesine,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,

5-Karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ……………Bölge İdare Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 07/01/2026 tarihinde oybirliğiyle  karar verildi.