Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi (JSGA) bünyesinde temel kolluk eğitimini tamamlayan öğrencilerin subay veya astsubay nasbedilebilmesi için girecekleri yeterlilik sınavına ilişkin yönetmelik Haziran 2026’da yürürlüğe girdi. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesine dayanılarak hazırlanan yönetmelik, sınav türlerini, puan barajlarını ve başarısız kalan öğrenciler hakkında yapılacak işlemleri ayrıntılı biçimde düzenlemektedir.
İçindekiler
1. Yönetmeliğin Kapsamı ve Hukuki Dayanağı
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Yeterlilik Sınavı Yönetmeliği, JSGA bünyesinde temel kolluk eğitimini tamamlayan öğrencilerin subay veya astsubay nasbedilebilmesi için girecekleri sınavın usul ve esaslarını belirler. Yönetmelik, 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Kanunun 13/A maddesi esas alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılmıştır ve İçişleri Bakanı tarafından yürütülür.
Yönetmelik yalnızca JSGA bünyesinde eğitim gören öğrencileri kapsamaktadır. Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer yükseköğretim kurumlarında okuyan öğrenciler bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.
2. Sınava Kimler Girer?
Yeterlilik sınavı, JSGA bünyesinde temel kolluk eğitimini başarıyla tamamlayan tüm öğrenciler için zorunludur. Temel kolluk eğitimini tamamlamadan yeterlilik sınavına girilmez; yeterlilik sınavından geçmeden de subay veya astsubay nasbedilemez.
Temel kolluk eğitimi; subay ve astsubay adaylarına nasbedilmeye kadar verilen intibak eğitimi hariç tüm eğitimleri kapsamaktadır. İntibak eğitimi ise Akademide mesleki mevzuatı tanıtmak ve temel mesleki örf ile adetleri öğretmek amacıyla temel kolluk eğitim programı öncesinde verilen ayrı bir eğitim sürecidir.
3. Yeterlilik Sınavının Aşamaları
Yeterlilik sınavı üç aşamadan oluşmaktadır: atış sınavı, spor sınavı ve sözlü sınav. Bu sıralama kurala bağlanmıştır; atış ve spor aşamalarını tamamlamayan öğrenci sözlü sınava kesinlikle alınmaz.
3.1. Atış Sınavı (EK-1)
Atış sınavı, Tabanca ile 4 Numaralı Test Atışı (Diz Atışı) şeklinde icra edilir. Öğrenciler isabet yaptırdıkları mermi sayısına göre aşağıdaki tablodaki şekilde puanlanır.
| Vuruş Sayısı | Puan |
|---|---|
| Vuruş Yok | 0 |
| 1 Vuruş | 30 |
| 2 Vuruş | 60 |
| 3 Vuruş | 100 |
Atış Sınav Komisyonu; bir üstsubay başkanlığında, takım ve bölük komutanı olarak görev yapan iki rütbeli personelden oluşur. Komisyon sınava nezaret ederek sınavı icra etmekle görevlidir.
3.2. Spor Sınavı (EK-2)
Spor sınavı, 3000 metre koşu testi şeklinde yapılır. Başarı süresi, öğrencinin bağlı olduğu kuruma ve cinsiyetine göre farklılık göstermektedir.
JSGA Güvenlik Bilimleri Fakültesi
| Erkek Öğrenci | Kadın Öğrenci | Puan |
|---|---|---|
| 13:01 ve üzeri | 16:31 ve üzeri | 0 |
| 12:01 – 13:00 | 14:31 – 16:30 | 60 |
| 12:00 ve altı | 14:30 ve altı | 100 |
Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu (JAMYO)
| Erkek Öğrenci | Kadın Öğrenci | Puan |
|---|---|---|
| 13:16 ve üzeri | 17:01 ve üzeri | 0 |
| 12:16 – 13:15 | 15:01 – 17:00 | 60 |
| 12:15 ve altı | 15:00 ve altı | 100 |
Lisans ve Ön Lisans Mezunu Öğrenciler (Jandarma, Sağlık, Sahil Güvenlik)
| Erkek Öğrenci | Kadın Öğrenci | Puan |
|---|---|---|
| 14:01 ve üzeri | 18:01 ve üzeri | 0 |
| 12:41 – 14:00 | 16:01 – 18:00 | 60 |
| 12:40 ve altı | 16:00 ve altı | 100 |
3.3. Sözlü Sınav
Sözlü sınav, Sözlü Sınav Komisyonu tarafından yürütülür. Komisyon; bir üstsubay başkanlığında, bir sivil öğretim elemanı ve subay/astsubay nasbedilecek öğrenci sınıfına göre bir subay ya da astsubaydan oluşur. Sivil öğretim elemanı bulunamazsa aynı sınıftan ikinci bir subay/astsubay görevlendirilir.
Sözlü sınavda sorular, Sözlü Sınav Soru Hazırlama Komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan kartlar arasından çektirilerek cevaplatılır. Her komisyon üyesi puanı ayrı ayrı formuna işler; üç üyenin verdiği notların aritmetik ortalaması öğrencinin sözlü sınav puanı olur.
| Değerlendirme Kriteri | Ağırlık |
|---|---|
| Akademik ve mesleki bilgi ile uygulama düzeyi | 25 Puan |
| Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü | 25 Puan |
| Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı | 25 Puan |
| Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu | 25 Puan |
| Toplam | 100 Puan |
4. Puan Hesabı ve Başarı Barajı
Yeterlilik sınavında başarılı sayılmak için öğrencinin 100 tam puan üzerinden en az 60 puan alması zorunludur. Sınav başarı notu, üç aşamanın ağırlıklı ortalamasından hesaplanır.
| Sınav Aşaması | Ağırlık | Hesaplama |
|---|---|---|
| Sözlü Sınav | %70 | Not × 0,70 |
| Spor Sınavı | %15 | Not × 0,15 |
| Atış Sınavı | %15 | Not × 0,15 |
| Başarı Barajı | Min. 60 / 100 | |
5. Sağlık Nedeniyle Muafiyet
Sağlık kurulu raporuyla belgelenen durumlarda öğrenci, atış ve/veya spor sınavından muaf tutulabilir. Muafiyet talebi ilgili yönetim kurulunca karara bağlanır. Muafiyet durumuna göre başarı notu farklı şekilde hesaplanır.
| Muafiyet Durumu | Başarı Notu Hesabı |
|---|---|
| Atış veya spordan yalnızca birinden muaf | Sözlü Not × %85 |
| Her iki testten de muaf | Sözlü Not × %100 |
Her iki durumda da başarı barajı değişmez: 100 tam puan üzerinden en az 60 puan almak zorunludur.
6. Mazeret Halinde Sınav
Aşağıdaki zorunlu hallerin varlığı durumunda öğrenci mazeret sınavına alınır. Mazeret sınavı da aynı usul ve esaslarla yapılır:
- Doğal afet veya salgın,
- Eşi veya birinci dereceden kan hısımlarının ölümü,
- Kendisinin tedavi ve sağlık gerekçesiyle sınava giremeyecek durumda olması,
- Kendisine uygulanan tutuklama veya diğer koruma tedbirleri.
7. Başarısız Olanlar Hakkında Yapılacak İşlemler
Yeterlilik sınavından başarısız olan öğrencilere subay veya astsubay nasbi yapılmaz. İlişik kesme işlemi ilgili yönetim kurulu kararıyla gerçekleştirilir. Her iki durumda da akademik program kapsamında sertifika ve eğitim gördüğü birime göre lisans veya ön lisans diploması verilmekle birlikte subay/astsubay statüsü kazanılamaz.
| Öğrenci Kaynağı | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Kıt’a kaynaklı öğrenci (astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma vb.) | Kıtasına iade edilir |
| Dış kaynaklı öğrenci | İlişiği kesilir |
8. İtiraz Yolu
Başarısız olan öğrenci, ilişik kesme kararına karşı Akademi Yönetim Kuruluna yazılı olarak itiraz edebilir. İtiraz süresi ve prosedürü şöyledir:
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| İtiraz mercii | Akademi Yönetim Kurulu |
| Süre | Kararın tebliğ tarihini takip eden 7 (yedi) gün içinde |
| Şekil | Yazılı itiraz |
| Kurul bileşimi | İlişik kesme kararında yer alan üyeler dışlanarak toplanır; geri kalan üyelerle eksiksiz kabul edilir |
| Karar niteliği | Kesin karar — başka bir idari itiraz yolu yoktur |
9. Sınava Alınmayacaklar
Aşağıdaki durumlardaki öğrenciler yeterlilik sınavına alınmaz:
- İlişiği kesilenler: Disiplinsizlik, sağlık durumu, ders başarısızlığı veya devamsızlık nedeniyle ilgili mevzuat gereğince ilişiği kesilmiş olanlar.
- Soruşturma bulunanlar: Eğitim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller veya son disiplinsizlik fiili nedeniyle soruşturması devam eden öğrenciler.
10. Sınav Evrakının Muhafazası
Sınav evrakı Öğrenci İşleri Daire Başkanlığınca saklanır ve aşağıdaki süreler sonunda usulüne uygun biçimde imha edilir.
| Durum | Muhafaza Süresi |
|---|---|
| Normal sınav evrakı | Son sınav tarihinden itibaren 1 (bir) yıl |
| Dava konusu olmuş öğrenci evrakı | Davanın kesin karara bağlanmasına kadar |
11. Sonuç
JSGA Yeterlilik Sınavı, temel kolluk eğitimini tamamlayan öğrencilerin subay veya astsubay nasbedilebilmesi için geçmeleri gereken zorunlu ve eleyici bir süreçtir. Sınav; atış (%15), spor (%15) ve sözlü (%70) olmak üzere üç aşamadan oluşur ve 100 puan üzerinden en az 60 puan alan öğrenciler başarılı sayılır.
Başarısız olan öğrenciler nasbedilmez; kıt’a kaynaklı olanlar kıtasına gönderilir, dış kaynaklıların ise ilişiği kesilir. İlişik kesme kararına karşı 7 gün içinde Akademi Yönetim Kuruluna itiraz yolu açık olup bu kurul kararı kesindir.
Yönetmelik, Türk jandarma ve sahil güvenlik teşkilatının insan kaynağı kalitesinin teminatı olarak düzenlenmiş olup öğrencilerin akademik, fiziksel ve kişilik yeterliliklerini kapsamlı biçimde ölçen bir mekanizmayı hayata geçirmektedir.
Kaynak: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmelik (2803 sayılı Kanun m.13/A). Bu makale bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.