SAHİPSİZ KÖPEKLERE BELLİ KOŞULLARDA VETERİNER HEKİM KARARI İLE ÖTENAZİ YAPILMASINA VE BARINAKLARDA MUHAFAZA ZORUNLULUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ MECLİSTEN GEÇTİ
1.Giriş
Türkiye Büyük Millet Meclisine 12.07.2024 tarihinde, 2 / 2275 esas sayılı “Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi“ sunulmuştur. Bu kanun teklifi 23.07.2024 Tarihinde Tarım, Orman Ve Köyişleri Komisyonu’nda görüşülmüş, kabul edilmiş ve teklif Meclis Genel Kurulu’na gönderilmiştir. Söz konusu kanun teklifi (29/30.07.2024 tarihinde) Meclis Genel Kurulu’nda görüşülmüş ve kabul edilmiştir. Kabul edilen kanun teklifi ile 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda değişiklik ve ilave düzenlemeler yapılmıştır. Sahipsiz köpeklerle ilgili olarak toplumun bir kesimi sokak köpeklerinden rahatsızlığını, sahipsiz köpeklerinin saldırısı neticesinde hayatlarını kaybeden bireylerin olduğunu ifade ederek tedbir alınması gerektiğini ifade ederken, toplumun diğer bir kesimi ise köpeklerin doğal yaşam alanları olan sokaklarda yaşamalarını devam ettirmelerini, barınaklarda köpekler için uygun koşullar sağlanmadığını, bu tedbir alınacaksa da sahipsiz köpeklerin uygun ortamlarda yaşamlarını devam ettirmeleri gerektiğini ve ötenazi tedbirinin asla uygulanmaması gerektiğini ifade etmektedirler. Kanunun getirdiği düzenlemeler aşağıda olup, önümüzdeki süreçte uygulamaların sonuçlarını birlikte göreceğiz.
2.Kanun Neler Getirmektedir?
a.Sahipsiz Köpeklerden Saldırgan Olan, Bulaşıcı veya Tedavi Edilemeyen Hastalığı Bulunan ya da Sahiplenilmesi Yasak Olanlara Veteriner Hekim Kararı İle Ötanazi Yapılabilecektir.
Hayvanları Koruma Kanunu’na göre Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan büyükşehir ilçe belediyeleri ile diğer belediyeler, sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kurmakla yükümlüdür. Kanunda değişiklik yapılmadan önce sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanlar, ilgili belediyeler tarafından hayvan bakımevine götürülmekte ve rehabilitasyon süreci tamamlandıktan sonra bakımevine getiren belediye tarafından alındıkları ortama bırakılmaktaydı. Yapılan değişiklik ile sahipsiz köpeklerin alındıkları ortama bırakılması yerine, rehabilite edilemeyenlere veteriner hekim tarafından ötenazi yapılmasına karar verilebileceği, rehabilite edilenlerin ise sahiplendirilinceye kadar bakımevinde kalması düzenlenmiştir. Hayvanları Koruma Kanunu’nun 13.maddesine eklenen düzenleme şu şekildedir;
“Bakımevine alınan köpeklerden saldırgan olan, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olanlarına 11/6/2010 Tarihli ve 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen tedbir uygulanır. Yerel yönetimler sahipsiz köpeklere ilişkin yürüttüğü iş ve işlemlerde Bakanlar Kurulunun 28/8/2003tarihli ve 2003/6168 Sayılı Kararı ile Onaylanan Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında gerekli idari tedbirleri almaya yetkilidir.
Yeni düzenleme ile atıf yapılan ve daha önceden de yürürlükte bulunan Veterinerlik Hizmetleri Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu’nun 9. maddesi’nin 3. fıkrası şu şekildedir;
“(3) Hayvanlara ötenazi yapmak yasaktır. Ancak,
a) Hayvanlara acı ve ıstırap çektiren veya iyileşme durumu bulunmayan hastalık durumlarında,
b) Akut bulaşıcı bir hayvan hastalığının önlenmesi ya da eradikasyonu amacıyla veya insan sağlığı için risk oluşturan durumlarda,
c) Davranışları insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen durumlarda,
veteriner hekim tarafından ötenazi yapılmasına karar verilebilir. Ötenazi işlemi veteriner hekim tarafından veya veteriner hekim gözetiminde yapılır.”
b.Bakımevine Alınması Öngörülen Sahipsiz Hayvanların Bakımevi Dışına Terk Edilmesi, Çıkarılması Yasaklanmıştır.
Hayvanları Koruma Kanunu Madde 14’te hayvanlarla ilgili yasaklar düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye bakımevine alınması öngörülen hayvanların bakımevi dışına çıkarılmasının yasak olduğuna dair düzenleme eklenmiştir. Söz konusu düzenleme şu şekildedir;
“Yerel yönetimler adına toplanan sahipsiz hayvanları bakımevi dışında bir yere terk etmek veya bakımevinde barındırılan hayvan bakımevi dışında bir yere bırakmak.” yasaklanmıştır.
c.Bakımevine Alınması Öngörülen Sahipsiz Hayvanların Bakımevi Dışına Terk Edilmesi Yasağına Aykırı Davrananlara 50.000,00 TL İdari Para Cezası Verilecektir. Böylelikle yerel yönetimlere yasaya aykırı davranması durumunda idari para cezası uygulanacak, aynı şekilde bu yasağı ihlal eden gerçek kişilere de bu yaptırım uygulanacaktır.
d.Evcil Hayvanını Terk Edenlere Verilen İdari Para Cezasının 2.000,00 TL’den 60.000,00 TL’ye Yükseltilecektir.
Hayvanları Koruma Kanunu Madde 28’de evcil hayvanını terk edenlere 2.000,00 TL idari para cezası verilmesine dair düzenleme mevcuttur. Yeni kanun teklifi ile caydırıcılığı artırmak adına evcil hayvanını terk edenlere verilecek idari para cezasının 60.000,00 TL olması düzenlenmiştir.
e.Belediyeler Hayvan Bakımevlerini 31.12.2028 Tarihine Kadar Kurmak Zorundadır. Bahse konu düzenleme daha önceden de mevcut olup yerel yönetimlere 31.12.2024 tarihine kadar bakımevleri kurma yükümlülüğü getirilmişken kanun teklifi ile bu süre uzatılmaktadır.
f.Kedi ve Köpek Sahipleri, Hayvanlarını En Geç 31/12/2025 Tarihine Kadar Dijital Kimliklendirme Yöntemleriyle Kayıt Altına Aldırmak Zorundadır.
A.Meryem KILIÇ
Av.Yalçın TORUN
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Meryem KILIÇ’a ve Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.