İnsan Haklarının Temellendirilmesi, Hedef Kitle, Etki Alanı

1.İnsan hakları kim için temellendirilecektir?

İnsan haklarının temellendirilmesi her zaman felsefenin konusu olmuştur. İnsan hakları neden devletler veya bireyler tarafından insan hakkı olarak kabul edilecektir. Jack Donely ‘e göre  insan onuru ve insanlık bunu gerektirmektedir. Bir insan hakkı ihlali gerçekleştiğinde insan onuru ve insanlık inkar edilmiş olmaktadır. İnsan haklarını temellendiren felsefi yaklaşımlar insan haklarının iyiliği koruduğu ve bazı değerleri güvence altına aldığına ilişkin sistematik bilgiyi içermektedir. ‘’İnsan haklarının temellendirilmesine ilişkin felsefi teorilerin hedef kitlesi kim olacaktır?’’ şeklinde düşündüğümüzde, hedef kitle insan halklarını düzenleyen belgelerin gerisindeki sebepleri araştıran filozoflar veya felsefe öğrencileri olacaktır. Felsefi yaklaşım soyut olduğu için yukarıda bahsedilen filozof ve felsefe öğrencileri dışındaki kitle tarafından yeterince anlaşılmayabilecek ve pratik ihtiyaçlara  cevap veremeyebilecektir. İnsan haklarının temellendirilmesine ilişkin yaklaşımlar filozoflar tarafından da eleştirilere uğrayacak ve herkes için kabul görecek bir yaklaşım olmayacaktır.

2.İlgi alanı, hedef kitle

İnsan hakları ile etik ilkelerin hedef kitlesini karşılaştırdığımız zaman farklı hedef kitlelere hitap ettiklerini görürüz, etik ilkeler insanlara neyin doğru neyin yanlış olduğunu ve bu yanlış ve doğruya göre nasıl davranmaları gerektiğini gösterir . Hedef kitle makul surette anlama kabiliyetine sahip olan bütün insanlardır. Oysa insan haklarına ilişkin sözleşmelerin hedef kitlesine ve ilgi alanına baktığımızda durum farklıdır. Örneğin çocuğun ve kadının haklarının korunmasına ilişkin bir sözleşmenin ilgi alanı çocuk ve kadınlardır. Ayrıca insan haklarının etik ilkelerden farklı olarak devletlere yükümlülükler yüklediğini görüyoruz. Oysa etik ilkelere ilişkin teorilerde  etik ilkeler insanlara görevler yüklemektedir. Bu anlamada belki etik ilkelerin hedef kitlesi ile insan haklarını hedef kitlesinin örtüşebileceği belge insan hakları Evrensel Bildirgesidir. Etik ilkelere ilişkin teoriler insan haklarına ilişkin teorilerle mukayese edildiğinde, insan hakları devletler ile benzeri kurum ve organizasyonlara görevler yüklemektedir. Örneğin eğitim hakkında olduğu gibi. Fakat etik ilkeler ilişkin talepler bir insanın yerine getireceği taleplerdir. İnsanın yetenekleri ile sınırlıdır. Yalan söylememek gibi.

Av. Yalçın TORUN

UYARI

Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.