İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunda Yer Alan Kişisel Verilerin İşlenmesine ve Korunmasına Dair Düzenlemeler
1.Genel Olarak
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun 23.05.2007 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanunun amacı içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülük ve sorumlulukları ile internet ortamında işlenen belirli suçlarla içerik, yer ve erişim sağlayıcıları üzerinden mücadeleye ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir. Kanunun 3. Maddesine göre içerik, yer ve erişim sağlayıcıları, yönetmelikle belirlenen esas ve usuller çerçevesinde tanıtıcı bilgilerini kendilerine ait internet ortamında kullanıcıların ulaşabileceği şekilde ve güncel olarak bulundurmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı tarafından idari para cezası verilecektir. Yer içerik ve erişim sağlayıcıların yükümlülükleri kanunda ayrıntılı olarak düzenlenmiş ve “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te” çıkarılmıştır. Kanun kapsamında merkezi Ankara’da Erişim Sağlayıcılar birliği kurulmuştur.
2.Erişimin Engellenmesine Karar Verilecek Suçlar
5651 sayılı Kanunun 8. maddesinde hakim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısı tarafından erişimin engellenmesine karar verilecek suçlar sayılarak belirlenmiştir. Kanunun 8. Maddesinde sayılan suçlara yönelik olarak intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, sağlık için tehlikeli madde temini, müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkan sağlama, Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar, Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunda yer alan suçlar, 1/11/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununun 27 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında yer alan suçlar kapsamında soruşturma ve kovuşturma aşamasında hakim, mahkeme veya gecikmesinde sakınca olan hallerde sonradan 24 saat içerisinde hakimin onayına sunulmak üzere Cumhuriyet savcısı tarafından erişimin engellenmesine karar verilebilecektir. Bu durumda karar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilecektir.
3.Erişimin Engellenmesi Talebi
5651 sayılı Kanunun 9. maddesi gereği kişilik hakları ihlale uğrayan şahıs, içerik sağlayıcısına ulaşamama durumunda yer sağlayıcısına başvurarak içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebilecek isterse bu başvuruları gerçekleştirmeksizin doğrudan sulh ceza hakimine başvurarak erişimin engellenmesini de isteyebilecektir. İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerik ve/veya yer sağlayıcısı tarafından en geç yirmi dört saat içinde cevaplandırılacaktır. Sulh Ceza Hakimliğine yapılacak başvurularda Hakim bu madde kapsamında yapılan başvuruyu en geç yirmi dört saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlayacak, eğer erişimin engellenmesine karar verirse bu kararı Erişim Sağlayıcılar Birliğine gönderecektir.
Özel hayatın gizliliğini ihlal nedeniyle oluşacak durumlarda kanun 9/A maddesiyle daha hızlı hareket edilmesine olanak sağlayan bir yöntem düzenlemiştir. Kanunun 9/A maddesine göre internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilecektir. Yapılan bu istekte; hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgilere yer verilecektir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı kendisine gelen bu talebi uygulanmak üzere derhal Erişim Sağlayıcılar Birliğine bildirecek ve erişim sağlayıcılar bu tedbir talebini derhal, en geç dört saat içinde yerine getireceklerdir. Erişimin engellenmesini talep eden kişiler, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğinden bahisle erişimin engellenmesi talebini talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hakiminin kararına sunacaklardır. Hakim, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek vereceği kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklayacak ve doğrudan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna gönderecek, aksi halde, erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkacaktır. Özel hayatın gizliliğinin ihlaline bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde doğrudan Başkanın emri üzerine erişimin engellenmesi Kurum tarafından da yapılabilecektir.
4. Hukuki Çare
İnternet ortamında yapılan paylaşımlar nedeniyle bazen kişilik hakları ile özel hayat saygı hakkının koruduğu değer müşterek olabileceğinden hakları zarar görenlerin başvurabilecekleri hukuki çareler olayın özelliği ve aciliyeti dikkate alınarak kanunun 9 ve 9/A maddesi kapsamında değerlendirilerek hangi hukuki çareye başvurulacağı belirlenecektir.
5651 sayılı Kanun kapsamında kişisel verilerin internet ortamında işlenmesi neticesinde kişilik haklarının zarar görmesi veya özel hayata saygı hakkının ihlali durumunda hakkın ihlalini önlemek maksadıyla etkin önlemler alınmıştır. Gerek kanunun kendisi gerek Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu kişisel verilerin korunmasına yönelik devlet tarafından alınması gerekli kurumsal tedbirler içerisinde yer almaktadır.
Av. Yalçın TORUN
UYARI
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.