T.C
GAZIANTEP
BÖLGE IDARE MAHKEMESI
5. IDARI DAVA DAIRESI
ESAS NO :2019/…..
KARAR NO :2021/…..
ISTINAF BASVURUSUNDA
BULUNAN (DAVACI) :
VEKILI : Av. Yalçın TORUN
KARSI TARAF (DAVALI) : Milli Savunma Bakanlıgı Çankara / ANKARA
ISTEMIN ÖZETI : Sanlıurfa 1. Idare Mahkemesi’nce verilen
kararın istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETI : Güvenlik sorusturması olumsuz sonuçlananlar
hakkında mevzuat hükümlerinin tatbik edilecegi ve sözlesmenin feshedilecegi, davacıya ait
sözlesme belgesinde ve taahütname belgesinde de bu durumun açıkça ortaya kondugu, dava
konusu islemin hukuka uygun oldugu, ileri sürülerek istinaf basvurusunun reddi gerektigi
savunulmaktadır.
TÜRK MILLETI ADINA
Karar veren Gaziantep Bölge Idare Mahkemesi 5.Idari Dava Dairesi’nce 2577 sayılı Idari
Yargılama Usulü Kanunu’nun 45.maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek isin geregi
g.rüsüldü:
Dava, Milli Savunma Bakanlıgı (Kara Kuvvetleri Komutanlıgı) ile akdedilen sözlesme ile
davalı idare nezdinde “Sözlesmeli Er” olarak istihdam edilen davacının, hakkında yapılan
güvenlik sorusturması ve arsiv arastırması neticesinde olumsuz kanaat olustugundan bahisle
sözlesmesinin feshedilmesine dair ……… Zırhlı Tugay Komutanlıgı isleminin iptali istemiyle
açılmıstır.
Idare Mahkemesince; davacı hakkında verilmis kesin bir hüküm olmamakla birlikte, davalı
idarecegüvenlik sorusturması ve arsiv arastırması sonucu elde edilen bilgiler
gözetilerek,istihdam edilecegi hizmetin ve görevin niteligi, bu hizmetin sunulacagı birim olan
Türk Silahlı Kuvvetlerinin çalısma ortamı, mevzuatta yer verilen “güvenlik sorusturmasından
olumlu sonuç almak” biçimindeki kosul ve yönergede belirtilen’ ‘Güvenlik sorusturması ve
arsiv arastırması sonuçları, sorusturma konusu sahsın içinde bulundugu ortam da dikkate
alınarak degerlendirilecegi” hususları birlikte degerlendirildiginde, idarenin takdir yetkisinin
davacının sözlesmesinin feshedilmesi y.nünde kullanılmasına iliskin dava konusu islemde
hukuka aykırılık bulunmadıgı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmistir.
Davacı vekili tarafından; kararın usul ve yasaya aykırı oldugu, güvenlik sorusturması ve arsiv
arastırması yönetmeligi’nin 11. maddesindeki güvenlik sorusturması ve arsiv arastırmasında
kisinin içinde bulundugu ortam dikkate alınması gerektigi, ailesinden 10 yıldır uzak yasadıgı,
10 yıldır agabeyi ile g.rüsmemekte oldugu, önceki yıllarda ikametgahlarının aynı olma
sebebi ailesiyle birlikte yasadıgı için agabeyiyle aynı evi paylasmak zorunda oldugu, agabeyi
……. ailesiyle dahi görüsmemekte uzun süredir ayrı yasamakta oldugu, agabeyinin
müvekkilin içinde bulundugu ortam olarak dikkate alınması hakkaniyete uygun olmadıgı,
agabeyinin isledigi suç nedeniyle zor duruma düsürülmesi hukuka uygun olmadıgı,
masumiyet karinesinin ihlal edildigi ileri sürülerek Idare Mahkemesi kararının kaldırılması
istenilmektedir.
4045 sayılı Güvenlik Sorusturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen
Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402
Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Degisiklik Yapılmasına Iliskin Kanun’un 1. maddesinde;
“(1) Güvenlik Sorusturması ve Arsiv Arastırması; kamu kurum ve kuruluslarında, yetkili
olmayan kisilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliginin, ulusal varlıgın ve
bütünlügün, iç ve dıs menfaatlerin zarar görebilecegi veya tehlikeye düsebilecegi bilgi ve
belgelerin bulundugu gizlilik dereceli birimler ile askeri, emniyet ve istihbarat teskilatlarında
çalıstırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalısacak personel
hakkında yapılır. (2) Devletin güvenligini, ulusun varlıgını ve bütünlügünü iç ve dıs
menfaatlerinin zarar görebilecegi veya tehlikeye düsebilecegi bilgi ve belgeler ile gizlilik
dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının
yapılması, güvenlik sorusturmasının ve arsiv arastırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak
merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler oldugu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüge
konulacak yönetmelik ile düzenlenir.” hükmü bulunmaktadır.
6191 sayılı Sözlesmeli Erbas ve Er Kanunu’nun 3.maddesinin, 3 fıkrasının (f) bendinde;
“Güvenlik sorusturması olumlu sonuçlanmıs olmak.” sözlesmeli erlik için aranılan nitelikler
arasında sayılmamıstır.
Güvenlik Sorusturması ve Arsiv Arastırması Yönetmeligi’nin 1. maddesinde; “Bu
Yönetmeligin amacı; yetkili olmayan kisilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin
güvenliginin, iç ve dıs menfaatlerinin, ulusal varlıgın ve bütünlügün zarar görebilecegi veya
tehlikeye düsebilecegi bilgi ve belgelerin bulundugu bakanlıklar ile kamu kurum ve
kuruluslarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde,
emniyet ve istihbarat teskilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalısacak
personel hakkında yapılacak güvenlik sorusturması ve arsiv arastırmasını düzenlemektir.”
hükmüne, “Tanımlar” baslıklı 4. maddesinde; “f) Arsiv arastırması: Kisinin kolluk kuvvetleri
tarafından halen aranıp aranmadıgının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilisigi ile
adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit olup olmadıgının mevcut kayıtlardan
saptanmasını,”, “g) Güvenlik sorusturması: Kisinin kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp
aranmadıgının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilisigi ile adli sicil kaydının ve
hakkında herhangi bir tahdit olup olmadıgının, yıkıcı ve b.lücü faaliyetlerde bulunup
bulunmadıgının, ahlaki durumunun, yabancılar ile ilgisinin ve sır saklama yeteniginin mevcut
kayıtlardan ve yerinden arastırılmak suretiyle saptanması ve degerlendirilmesini,” ifade eder
y.nündeki tanımlara yer verilmis, “Güvenlik sorusturması ve arsiv arastırmasında
arastırılacak hususlar” baslıklı 11. maddesinde de; ”Güvenlik sorusturması ve arsiv
arastırmasında kisinin içinde bulundugu ortam da dikkate alınarak: a) Kimlik kontrolü,
kimlik kayıtlarının dogruluk derecesi, uyruklugu, geçmiste yabancı bir devletin uyrukluguna
girip girmedigi, b) Kolluk kuvvetleri tarafından halen aranıp aranmadıgı, kolluk kuvvetlerinin
ve istihbarat ünitelerinin arsivlerinde bilgiler bulunup bulunmadıgı, adli sicil kaydının ve
hakkında bir tahdidin olup olmadıgı, c) Yıkıcı faaliyetlerde bulunup bulunmadıgı ve 5816
sayılı Atatürk Aleyhine Islenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına
aykırı davranıp davranmadıgı. d) Seref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak
sekilde kumara, uyusturucuya, içkiye, paraya ve asırı bir sekilde menfaatine düskün olup
olmadıgı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadıgı, e) Yabancılarla, özellikle hasım ve
hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve
nedeni, f) Sır saklama yeteneginin olup olmadıgı, arastırılır.” kuralı yer almıstır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Milli Savunma Bakanlıgı (Kara Kuvvetleri Komutanlıgı)
ile akdedilen sözlesme ile davalı idare nezdinde “Sözlesmeli Er” olarak istihdam edilen
davacı hakkında yapılan güvenlik sorusturmasının olumsuz olması nedeniyle sözlesmeli er
olmak için 6191 sayılı Sözlesmeli Erbas ve Er Kanunu’nun “Kaynak” baslıklı 3. maddesinin
3. Fıkrasının (f) bendinde belirtilen sartı karsılamadıgından bahisle sözlesmesinin
feshedilmesine dair ……… Zırhlı Tugay Komutanlıgı isleminin iptali istemiyle g.rülmekte
olan davanın açıldıgı anlasılmaktadır.
Uyusmazlık konusu olayda, Yönetmelik hükümlerine göre güvenlik sorusturması ve arsiv
arastırmasının, hakkında güvenlik sorusturması ve arsiv arastırması yapılacak kisilerle
sınırlandırılmadıgı, kisi hakkında yeterli ve saglıklı bir degerlendirme yapılabilmesi için
kisinin içinde bulundugu ortam ile yakınlarını ve birinci derece akrabalarını da kapsayacak
sekilde yaptırılması .ng.rülmüs olmakla birlikte, davacının güvenlik sorusturmasının
olumsuz sonuçlanmasına gerekçe olarak gösterilen eylemin, davacının kendisi ile degil
kardesi ile ilgili oldugu g.rülmüstür.
Bu durumda, dava konusu islemin dayanagı olan ve yetkili kurum tarafından davalı idareye
gönderilen bilgi notunda yer alan; davacının kardesi ………’nin “uyusturucu veya uyarıcı
ticareti yapma veya saglama suçundan 2013’te mahkumiyet kararı verildigi” y.nündeki
bilgilere yer verilerek, davacının kardesi hakkında olumsuz not bulundugu, bu sebeple
güvenlik sorusturmasının olumsuz oldugundan bahisle dava konusu islem tesis edilmis ise de,
davalı idarece davacının kardesi ile ilgili ulasılan bilgiler dısında, davacının kardesi ile ailevi
baglarının sosyal ortamda devam edip etmedigine iliskin bir saptama yapılmadıgı, davacı
hakkında, Güvenlik Sorusturması ve Arsiv Arastırması Yönetmeligi’nin 11. maddesinde
belirtilen hususlarla ilgili olarak olumsuz bir bilgininde bulunmadıgı dikkate alındıgında, elde
edilen bilgilerin davacının güvenlik sorusturmasının olumsuz degerlendirilmesine neden
olabilecek .l.ü ve kesinlikte olmadıgı sonucuna ulasıldıgından, dava konusu islemde hukuka
uygunluk, davanın reddi yolundaki istinafa konu Mahkemesi kararında hukuki isabet
bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf basvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme
kararının kaldırılmasına, dava konusu islemin iptaline, ilk derece yargılaması asamasında
davacı tarafından yapılan ve asagıda d.kümü gösterilen 239,25.-TL yargılama giderleri ve
istinaf asamasında davacı tarafından yapılan 193,50.-TL yargılama giderleri ile kararın
verildigi tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen
2.040,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta gideri
avansından artan miktarın ise talep edilmemesi halinde yatıran tarafa re’sen iadesine, kararın
tebligini izleyen tarihten itibaren 30 gün içerisinde Danıstay’a temyiz yolu açık olmak üzere,
……….. tarihinde oybirligiyle karar verilmistir.