KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI HAKKININ TEMELİ
Genel Olarak
Kişisel verilerin korunmasının neden gerekli olduğuna ilişkin bir soruya aşağıdaki gibi cevap verebiliriz. Devletler veri koruma politikalarını belirlerken, birbirleriyle çatışan , mahremiyet hakkı , bilginin serbest dolaşımı ve ifade özgürlüğü, devletin belirli alanlarda özellikle kamu güvenliği nedeniyle gözetimi ile vergi uygulamaları vb. konularda birkaç değeri birlikte korumak ve dengelemeyi hedeflemektedirler. Kişisel verileri korumaya yönelik düzenlemeler doğaları gereği ceza hukukunda olduğu gibi mutlak cezalandırılmayı gerekli kılan düzenlemeler değildir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler ilgili kişileri, verilerinin işlenmesinden korumazlar, fakat hukuka aykırı ve meşru olmayan şekilde işlenmesinden korurlar. Veriyi işleyen özel veya kamuya ait aktörlerin sıkça sosyal menfaatler nedeniyle veriyi işleyebilmeye ihtiyacı oldukları kabul edilir. Kişisel verileri korumaya ilişkin düzenlemelerin gerçek hedefi bireyleri, verinin hukuka aykırı ve meşru olmayan şekilde işlenmesi özellikle toplanması, depolanması, kullanılması ve dağıtılmasından korumaktır. Bu yaklaşımın merkezinde mahremiyet hakkının korunması ve özel hayata haksız müdahalelerin önlenmesi hedefi vardır. Bu düzenlemeler veri toplama işleme ve dağıtmaya ilişkin işlemlerin hangi durumlarda hukuka uygun olduğunu belirlerler. Bu yaklaşım veri işlemenin adil, özel amaçlarla, veri taşıyıcısının rızasıyla ve mevzuatta belirlenen yasal gerekçelerle yapılabileceğini ifade etmektedir. Kişisel verileri korumaya ilişkin düzenlemeler, verilerin işlenmesini tıpkı özel nitelikli kişisel verilerde olduğu gibi yasaklar. Neyin hukuka uygun ve neyin yasak olacağını belirleyen temel prensip, verinin sadece ve sadece belirlenmiş açık ve meşru amaçlar için işlenebileceği ve bu amaçlara aykırı hiçbir durumda işlenemeyeceği prensibidir. Bu prensibin sonucu olarak veri taşıyıcısının kendi kişisel verilerine ulaşma hakkı, kişisel verilerinin düzeltilmesini talep edebilme hakkı, otomatik profil oluşturularak kullanılmasına karşı korunma hakkı, veri koruma otoritelerinden yardım alma hakkı, ihtiyati tedbirler isteme hakkı, veri sahibinin rızası ve hukukça yetkilendirilmiş otoritelerin izni olmaksızın verilerin açıklanmamasını isteme ve sadece doğru verilerin toplanmasını talep etme hakları vardır. Veri koruma konusuna ilişkin veri işleyicileri, veri kontrol otoriteleri veri sahiplerini ilgilendiren kurallar ve prensipler gün geçtikçe çoğalmakta ve önem kazanmaktadır. Bu döngü hiç sonlanmayacak gibi görünmektedir. Yeni kurallar ve prensiplere özellikle yeni teknolojik gelişmeler sebep olmaktadır. Kişisel verileri korumanın gerekliliğini altında yatan sebepler ise insan onuru, insanın özerkliği, bilgisel anlamda kendi kaderini tayin etme hakkı, güçler dengesi, demokrasi ve çoğulculuk, gibi gerekçelere dayandırılmaktadır. [1]
[1] P. De Hert and S. Gutwirth, Data Protection in the Case Law of Strasbourg and Luxemburg: Constitutiona-lisation in Action
Av.Yalçın TORUN
UYARI
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.
