Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Olarak Ele Geçirilmesi ve Yayılması

1.Kişisel Veri Kavramı ve Sahip Olduğumuz Haklar

Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 3. Maddesinin ilk fıkrasının d bendine göre kişisel veri kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlanır. Kişisel veriler bir bireyi diğerlerinden ayırır ve ona ulaşılabilmesine olanak sağlar. Günümüzde kişisel verilere ve bununla bağlantılı olarak kişilere ulaşabilmek teknoloji ve dijital ortam sayesinde daha da kolaydır. Çeşitli sitelerden dergilere, sosyal medya mecralarından haber ortamlarına, analog ortamdan dijital ortama kadar çoğu yer ile farkında olarak ya da farketmeden kişisel verilerimizi paylaşırız. Paylaştığımız bu kişisel verilerin usulünce korunması, saklanması ve kullanım amacı bittiğinde yok edilmesi en doğal haklarımızdan biridir. Kişisel verilerimizin bizim rızamız dışında saklanmaya, kullanılmaya ve paylaşılmaya açık bir şekilde konumlandırılmaya devam edilebilir. Rızamız dışı oluşan bu durum başta özel hayatın gizliliği olmak üzere temel hak ve özgürlüklerimizin ihlalini oluşturur.

Kişisel Verileri Koruma Kanunu Madde 11’e göre; kişisel verilerimiz için ilgili kişiler veri sorumlusuna başvurarak: Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme, kişisel verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme, kişisel verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme, yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme, kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme, 7’nci maddede öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme, eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesi ve kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesi sonucunda bu durumun kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme, işlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme, kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme haklarımız bulunmaktadır.

2.Kişisel Verilerin İşlenmesi

Kişisel verilerin işlenmesi, kişisel verilerin elde edilmesinden başlayarak silinmesi, değiştirilmesi, yok edilmesi, işaretlenmesi, sınıflandırılması ve anonim hale getirilmesi de dahil olmak üzere kişisel verilerin üzerindeki tüm işlemler veri işleme olarak kabul edilmelidir. Kişisel veriler kural olarak kişinin açık rızası olmadan işlenemez. Kişisel verilerin işlenmesiyle ilgili olarak gerçek kişilerin verilerinin korunmasını talep etme hakkı Anayasa’nın 20. maddesinde ve Avrupa Birliği Temel Haklar Bildirgesinin 8. maddesinde temel bir hak olarak değerlendirilmektedir. Usulüne uygun bir şekilde işlenen kişisel verilerin korunması ve hukuka aykırı olarak erişilinip işlenmesini önleme yükümlülüğü veri sorumlusundadır. Veri sorumlusu ise kanunda “Kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişi” olarak tanımlanır.

3.Kişisel Verilerimizin Hukuka Aykırı Olarak Ele Geçirilmesi Ve Yayılması Hakkında Suç Tipleri

Kişisel verilerimizi analog ya da dijital ortamlarda paylaştıktan sonra veri sorumlusunun bu verilerimizin güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğundan üst paragrafta bahsettik. Günlük hayatta ise verilerimize bizim onlara ulaşma yetkisini vermediğimiz halde ulaşıp bu sayede bizimle iletişime geçenler bunu nasıl yapabiliyorlar? Hepimiz en az bir kere istemediğimiz ve numaramızı paylaşmadığımız kişiler tarafından aranıp rahatsız edilmişizdir. Telefon numarası kişiye özel bir veridir, bu nedenle kişisel veri niteliğindedir. Telefon numaramızın rıza dışı ele geçirilmesi veya yayılması başlı başına bir suç teşkil eder. Bu suç Türk Ceza Kanununun 136. Maddesinde düzenlenmiştir.

Konuya emsal karar olarak: Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2014/607 E. 2014/16665 K. “TCK’nın 136/1. maddesinin, “Bu madde hükmü ile hukuka uygun olarak kaydedilmiş olsun veya olmasın, kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkalarına vermek, yaymak veya ele geçirmek, bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır.” şeklindeki gerekçesinden de anlaşılacağı üzere, kişisel verilerin, “verildiği”, “yayıldığı” veya “ele geçirildiği”nin kabul edilebilmesi için, kişisel verilerin kaydedilmiş halde bulunması, kaydedilmiş haliyle başkalarına verilmesi, yayılması ya da ele geçirilmesi gerekir.”

Aklımıza gelebilecek başka bir suç da Türk Ceza Kanununun 123. Maddesi ile düzenlenen “Kişilerin Huzur Ve Sükununu Bozma” suçudur. Bir kişiye ısrarla telefon edilmesi şartı sağlanıyorsa bu suçun meydana geldiğinden bahsedebiliriz. Suçun unsurlarına baktığımız zaman özel kast ile işlenen bir suç olduğunu görürüz.

Veri sorumluları aynı zamanda telefon numaramızın ya da kişisel verilerimizin yayıldığı bu gibi durumlarda TCK madde 138 ile düzenlenen verileri yok etmeme suçunun da sujesi olabilir.

4. Verilerimizin ele geçirildiğini veya yayıldığını fark etmemiz durumunda başvurulabilecek yollar

Veri sorumlusu Kişisel Verileri Koruma Kanununun 12. Maddesi ile Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek, Kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek, Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak, bunlar için uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği durumlarda öncelikle başvuru, başvurunun reddi ya da verilen cevabın yetersiz bulunması ya da başvurusuna süresinde cevap alamayan ilgililer Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayet yoluna gidebilirler.

Av. Yalçın TORUN

UYARI

Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.