Gizli Bilgileri Yetkisiz Kişilere Açıklamak Nedeniyle Meslekten Çıkarma

1.Giriş

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun madde 8/6-e hükmü uyarınca “Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak.” disiplinsizliği meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmaktadır. Meslekten çıkarma cezası ise Kanunun 7. maddesinde “Personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.

2. Açıklamalar

Gizli tutulması gereken ve göreve ilişkin olan belgelerin yetkili personeller tarafından diğer yetkili personellerle paylaşılması mümkündür. Ancak gizli bilgi ve belgelerin yetkisiz kişilere verilmesi veya açıklanması hem gizli bilginin ve belgenin gizliliğini ortadan kaldıracağından hem de göreve zarar vereceğinden meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmaktadır. Genel kolluk personellerinin hizmete ilişkin belgeleri yetkisiz kişilere vermekten kaçınması gerektiği gibi aynı zamanda bu belgelerde yer alan bilgileri ve hizmet özelindeki diğer gizli bilgileri yetkisiz kişilere açıklamaktan da kaçınması gerekmektedir.

““Gizli” gizlilik dereceli ve “Kişiye Özel” ibareli birlik görevlendirmesi konulu emrin ilk olarak davacı tarafından paylaşıldığına dair bir tespitin bulunmadığı, davacının söz konusu emri yine X1 üzerinden yalnızca amiri konumunda olan ve kendisiyle aynı yerde görevli bulunan J. Yzb. B.K. ile paylaştığı, belgenin gizlilik dereceli olduğunu ilk bakışta farketmediği ancak belgenin “Gizli” olduğunu öğrenmesi üzerine ise gönderdiği iletiyi derhal sildiği, bu bakımdan davacıya isnat edilen fiilin, “Hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak” ve “Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak” olarak nitelendirilemeyeceği sonuç ve kanaatine varıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca, idarenin hukuka aykırı bulunarak iptal edilen işlemleri nedeniyle kişilerin uğradığı zararların yine aynı idareler tarafından karşılanması gerektiğinden, davalı idareler tarafından, davacının dava konusu işlem nedeniyle meslek dışında geçirdiği sürede yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının -davacının aynı dönemde herhangi bir gelir elde edip etmediği hususu araştırılarak gelir elde etmiş ise elde ettiği gelirlerin mahsup edilmesi suretiyle-dava açma tarihi olan 18.1.2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesi gerektiği” (İzmir BİM, 2. İDD, E. 2019/2172 K. 2020/174 T. 12.02.2020)

3.Meslekten Çıkarma Cezası Vermeye Yetkili Mercii

Disiplin amirleri tarafından meslekten çıkarma cezası verilemez. Meslekten çıkarma disiplin cezası ancak disiplin kurulları tarafından verilebilen bir cezadır. Nitekim meslekten çıkarma disiplin cezasını vermeye yetkili disiplin kurulları ilgilinin rütbesine göre değişiklik göstermektedir. Emniyet personelleri bakımından personelin rütbesine göre hangi disiplin kurulu tarafından meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılabileceği Kanunun 17. maddesinde düzenlenmiş iken Jandarma personelleri açısından bu husus Kanunun 20. maddesinden düzenleme altına alınmıştır.

4. Zamanaşımı ve Yetkili Mahkeme

7068 sayılı Kanun madde 29’da disiplin cezalarına ilişkin zamanaşımı süreleri öngörülmüştür. Meslekten çıkarma cezası bakımından; fiilin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde ve herhalde disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğramaktadır.

Personele verilen meslekten çıkarma disiplin cezası niteliği itibariyle idari işlem mahiyetinde olduğundan, disiplin cezasının iptali için başvurulacak görevli ve yetkili mahkeme disiplin cezasını alan personelin görevli bulunduğu yerdeki İdare Mahkemeleridir.

5.Hukuki Çare

7068 sayılı Kanun madde 8/6-e uyarınca “Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak.” disiplinsizliği nedeniyle meslekten çıkarma disiplin cezası alan personelin bu disiplin cezasına itiraz etmesi mümkün olmayıp idari yargı yoluna başvurması gerekmektedir. Çünkü Kanunun 30/5. maddesinde disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarına karşı ancak idari yargı yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir.

Bu kapsamda; meslekten çıkarma cezası alan personelin, ceza kararı kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde kendisinin görevli bulunduğu yerin İdare Mahkemelerinde iptal davası açması gerekir. İptal davası ile birlikte yürütmenin durdurulması talebinde bulunulması hak kayıplarının önlenmesi açısından çok önemlidir.

Meslekten çıkarma disiplin cezasının iptali halinde ise ilgili personelin yoksun kaldığı parasal haklarının ve özlük haklarının iadesini talep etme hakkı mevcuttur. İdareye karşı tam yargı davası açılarak manevi tazminat, özlük haklarının iadesi ve yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi istenebilir. Tam yargı davası sonrasında ilgili merciilere idari başvuru yapılarak, mahkeme ilamının yerine getirilmesi ve mahkemece iptal edilen disiplin cezası neticesinde geçmişe dönük olarak meydana gelen zararların telafisi talep edilebilecektir.

Stj. Av. Nurullah ÖZÜN & Av. Yalçın TORUN

Uyarı

Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Stj.Av. Nurullah ÖZÜN’e Av.Yalçın TORUN’a  aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.