Amir ya da Üstlerinin İcraatına Karşı Çıkmak ve Bu Hareketi Toplu Hale Dönüştürerek Görev Yapılmasını Engellemek Nedeniyle Meslekten Çıkarma

1.Giriş

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun madde 8/6-c hükmü uyarınca “Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek.” disiplinsizliği meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmaktadır. Meslekten çıkarma cezası ise Kanunun 7. maddesinde “Personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.

2. Açıklamalar

Amir veya üstlerinin emirlerine ve icraatlerine karşı çıkarak diğer personelleri de etkilemek suretiyle işlerin yapılmasının engellenmesi meslekten çıkarma cezasını gerektiren bir disiplinsizlik olarak belirlenmiştir. Göreve çıkmama kararı söz konu olmayan hallerde de personelin bireysel olarak dışardan yaptığı hareketlerle işin yapılmasını engelleyebilmesi mümkündür. Bu disiplinsizlik kasıtlı olarak gerçekleştirilir ve seçimli eylemler neticesinde meydana gelir.

“İdare Mahkemesince verilen kararda ise, Personel Başkanı Tümg. K4’in 3/12/2018 tarih ve 2018/96 sayılı Merkez Disiplin Kurulu toplantısına katılarak, davacının cezalandırılmasına karar verdikten sonra 11/12/2019 tarihli ve 2019/13 sayılı kararın verildiği Yüksek Disiplin Kuruluna da hukuken katılmaması gerekirken katıldığı anlaşılmakla birlikte davacıya isnat edilen fiilin, 7068 sayılı Kanun’un 8/6-c maddesinde yer alan amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek” şeklindeki tanımla örtüşmediği, diğer bir ifadeyle disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği gerekçesine yer verilerek işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Personel Başkanı Tümg. K4’in 3/12/2018 tarih ve 2018/96 sayılı Merkez Disiplin Kurulu toplantısına katılarak, davacının cezalandırılmasına karar verdikten sonra 11/12/2019 tarihli ve 2019/13 sayılı kararın verildiği Yüksek Disiplin Kuruluna da hukuken katılmaması gerekirken katılması nedeniyle, yasada yer alan ve uyulması zorunlu olan bu hususa riayet edilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmaktadır.” (İzmir BİM, 2. İDD, E. 2020/108 K. 2020/517 T. 27.4.2020)

3. Meslekten Çıkarma Cezası Vermeye Yetkili Mercii

Disiplin amirleri tarafından meslekten çıkarma cezası verilemez. Meslekten çıkarma disiplin cezası ancak disiplin kurulları tarafından verilebilen bir cezadır. Nitekim meslekten çıkarma disiplin cezasını vermeye yetkili disiplin kurulları ilgilinin rütbesine göre değişiklik göstermektedir. Emniyet personelleri bakımından personelin rütbesine göre hangi disiplin kurulu tarafından meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılabileceği Kanunun 17. maddesinde düzenlenmiş iken Jandarma personelleri açısından bu husus Kanunun 20. maddesinden düzenleme altına alınmıştır.

4. Zamanaşımı ve Yetkili Mahkeme

7068 sayılı Kanun madde 29’da disiplin cezalarına ilişkin zamanaşımı süreleri öngörülmüştür. Meslekten çıkarma cezası bakımından; fiilin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde ve herhalde disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğramaktadır.

Personele verilen meslekten çıkarma disiplin cezası niteliği itibariyle idari işlem mahiyetinde olduğundan, disiplin cezasının iptali için başvurulacak görevli ve yetkili mahkeme disiplin cezasını alan personelin görevli bulunduğu yerdeki İdare Mahkemeleridir.

5.Hukuki Çare

7068 sayılı Kanun madde 8/6-c uyarınca “Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek.” disiplinsizliği nedeniyle meslekten çıkarma disiplin cezası alan personelin bu disiplin cezasına itiraz etmesi mümkün olmayıp idari yargı yoluna başvurması gerekmektedir. Çünkü Kanunun 30/5. maddesinde disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarına karşı ancak idari yargı yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir.

Bu kapsamda; meslekten çıkarma cezası alan personelin, ceza kararı kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde kendisinin görevli bulunduğu yerin İdare Mahkemelerinde iptal davası açması gerekir. İptal davası ile birlikte yürütmenin durdurulması talebinde bulunulması hak kayıplarının önlenmesi açısından çok önemlidir.

Meslekten çıkarma disiplin cezasının iptali halinde ise ilgili personelin yoksun kaldığı parasal haklarının ve özlük haklarının iadesini talep etme hakkı mevcuttur. İdareye karşı tam yargı davası açılarak manevi tazminat, özlük haklarının iadesi ve yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi istenebilir. Tam yargı davası sonrasında ilgili merciilere idari başvuru yapılarak, mahkeme ilamının yerine getirilmesi ve mahkemece iptal edilen disiplin cezası neticesinde geçmişe dönük olarak meydana gelen zararların telafisi talep edilebilecektir.

Stj. Av. Nurullah ÖZÜN & Av. Yalçın TORUN

Uyarı

Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Stj.Av. Nurullah ÖZÜN’e Av.Yalçın TORUN’a  aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.