Göreve Çıkmama Eylemine İştirak Etmek Nedeniyle Meslekten Çıkarma
1.Giriş
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun madde 8/6-b hükmü uyarınca “Göreve çıkılmaması için propaganda yapmak, kışkırtmak, zorlamak, karar alınmasını sağlamak, alınan bu karara katılmak veya karar uyarınca göreve çıkmamak.” disiplinsizliği meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmaktadır. Meslekten çıkarma cezası ise Kanunun 7. maddesinde “Personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.
2. Açıklamalar
Görev ahengini bozmadan, diğer personelleri etkilemeden ve işlerin aksamasına sebebiyet vermeden hareket edilmesi kamu hizmetlerinin tamamında önem teşkil ettiği gibi genel kolluk personelleri açısından da büyük bir öneme sahiptir. Personelin kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde görevini sürdürmesi gerekmektedir. Dolayısıyla böyle şartlar altında göreve çıkılmaması için diğer personelleri kışkırtan, zorlayan, propaganda yapan, manipüle eden, görevden çekilme veya göreve çıkmama karar alınmasına sebep olan fiiller açıkça disiplinsizlik olarak kabul edilmiştir.
Planlanmış ve uygulanmaya hazır bir görevin yerine getirilmesinden önce göreve çıkılmaması adına, diğer personeli etkileyecek biçimde teşvik ve girişimlerde bulunmak ya da bu yönde karar alınmasını sağlamak veya bu karara uymak meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmaktadır. Açıkça görevin aksatılması amaçlandığı üzere bu disiplinsizlik fiili kasıtlı olarak işlenmektedir. Tanımından da anlaşılacağı üzere bu disiplinsizlik toplu olarak göreve çıkmamaya teşvik ve iştirak fiillerini cezalandırmayı amaçladığından durumdan habersiz olarak salt göreve çıkmamak bu disiplinsizlik kapsamında değildir.
3.Meslekten Çıkarma Cezası Vermeye Yetkili Mercii
Disiplin amirleri tarafından meslekten çıkarma cezası verilemez. Meslekten çıkarma disiplin cezası ancak disiplin kurulları tarafından verilebilen bir cezadır. Nitekim meslekten çıkarma disiplin cezasını vermeye yetkili disiplin kurulları ilgilinin rütbesine göre değişiklik göstermektedir. Emniyet personelleri bakımından personelin rütbesine göre hangi disiplin kurulu tarafından meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılabileceği Kanunun 17. maddesinde düzenlenmiş iken Jandarma personelleri açısından bu husus Kanunun 20. maddesinden düzenleme altına alınmıştır.
4. Zamanaşımı ve Yetkili Mahkeme
7068 sayılı Kanun madde 29’da disiplin cezalarına ilişkin zamanaşımı süreleri öngörülmüştür. Meslekten çıkarma cezası bakımından; fiilin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde ve herhalde disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğramaktadır.
Personele verilen meslekten çıkarma disiplin cezası niteliği itibariyle idari işlem mahiyetinde olduğundan, disiplin cezasının iptali için başvurulacak görevli ve yetkili mahkeme disiplin cezasını alan personelin görevli bulunduğu yerdeki İdare Mahkemeleridir.
5.Hukuki Çare
7068 sayılı Kanun madde 8/6-b uyarınca “Göreve çıkılmaması için propaganda yapmak, kışkırtmak, zorlamak, karar alınmasını sağlamak, alınan bu karara katılmak veya karar uyarınca göreve çıkmamak.” disiplinsizliği nedeniyle meslekten çıkarma disiplin cezası alan personelin bu disiplin cezasına itiraz etmesi mümkün olmayıp idari yargı yoluna başvurması gerekmektedir. Çünkü Kanunun 30/5. maddesinde disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarına karşı ancak idari yargı yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir.
Bu kapsamda; meslekten çıkarma cezası alan personelin, ceza kararı kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içerisinde kendisinin görevli bulunduğu yerin İdare Mahkemelerinde iptal davası açması gerekir. İptal davası ile birlikte yürütmenin durdurulması talebinde bulunulması hak kayıplarının önlenmesi açısından çok önemlidir.
Meslekten çıkarma disiplin cezasının iptali halinde ise ilgili personelin yoksun kaldığı parasal haklarının ve özlük haklarının iadesini talep etme hakkı mevcuttur. İdareye karşı tam yargı davası açılarak manevi tazminat, özlük haklarının iadesi ve yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi istenebilir. Tam yargı davası sonrasında ilgili merciilere idari başvuru yapılarak, mahkeme ilamının yerine getirilmesi ve mahkemece iptal edilen disiplin cezası neticesinde geçmişe dönük olarak meydana gelen zararların telafisi talep edilebilecektir.
Stj. Av. Nurullah ÖZÜN & Av. Yalçın TORUN
Uyarı
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Stj.Av. Nurullah ÖZÜN’e Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.