Hazırlayan: Avukat Yalçın TORUN | Bülten Tarihi: 20 Kasım 2026
İçindekiler
- 1. Dönemin Genel Değerlendirmesi
- 1.1. Önalım davalarında rayiç bedel dönemi sona eriyor, yabancı yatırımcıya yeni ikamet yolu açıldı
- 2. Anayasa Mahkemesi İptal ve İtiraz Kararları
- 2.1. Önalım hakkında payın rayiç bedelinin hâkimce belirlenmesi mülkiyet hakkını ihlal eder: TMK m.734/2 iptal edildi
- 2.2. Devletin denetimi altında fuhuşa imkân tanıyan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.128 insan onuruyla bağdaşmaz
- 2.3. İptal ve itiraz kararları — özet tablo
- 3. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları
- 3.1. AİHM ihlal kararından sonra yargılamanın yenilenmesi, kanunun hâlâ yürürlükte olduğu gerekçesiyle reddedilemez
- 3.2. Gözaltı süresi, tutuklamaya sevk yazısının sulh ceza hâkimliğince alındığı anda sona erer
- 3.3. Talep çözüm sunabilecek mahkemeye açıkça yöneltilmeden bireysel başvuruya gidilemez
- 3.4. Bireysel başvuru kararları — özet tablo
- 4. Diğer Hukuki Gelişmeler
- 4.1. Uyuşmazlık Mahkemesinin 96 kararı Resmî Gazete’de yayımlandı
- 4.2. Danıştay: Akademik kadroya atamada bilirkişi raporu bilimsel verilere dayanmalıdır
- 5. Mevzuat Değişiklikleri
- 5.1. Çalışmadan yatırım yapan yabancıya 150 bin dolara 3 yıl, 200 bin dolara 5 yıl ikamet izni
- 5.2. 4/B sözleşmeli personelin disiplin ve hastalık izni rejimi Devlet memurlarına yaklaştırıldı
- 5.3. Bütünleşik sigortada sigorta, mal veya hizmet satışının şartı yapılamaz
- 5.4. Aile danışma merkezleri ve diyaliz merkezleri yönetmelikleri yenilendi
- 5.5. Vergi borcu 5 milyon TL ve üzerindeki mükelleflerin listesi Aralık ayında açıklanacak
- 5.6. Diğer düzenlemeler
- 6. Kaynaklar
1. Dönemin Genel Değerlendirmesi
1.1. Önalım davalarında rayiç bedel dönemi sona eriyor, yabancı yatırımcıya yeni ikamet yolu açıldı
Dönem: 5–20 Kasım 2026 | Resmî Gazete sayıları 33421–33436 tarandı
5–20 Kasım 2026 döneminde uygulamayı en çok etkileyecek gelişme, Anayasa Mahkemesinin önalım davalarında bedelin “rayiç bedel” olarak hâkim tarafından belirlenmesini öngören Türk Medenî Kanunu’nun 734. maddesinin ikinci fıkrasını iptal etmesidir. İptal hükmü dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Aynı Resmî Gazete sayılarında Mahkeme, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun genel kadınlar ve genel evlere ilişkin 128. maddesini de iptal etmiştir. Bireysel başvuru alanında Genel Kurul üç ilke kararı vermiştir. Bu kararlar AİHM kararına dayalı yargılamanın yenilenmesi, gözaltı süresinin bitiş anının tespiti ve bireysel başvuruda başvuru yollarının tüketilmesi konularıyla ilgilidir.
Mevzuat alanında 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Türkiye’de çalışmadan yatırım yapan yabancılara 3 ve 5 yıllık ikamet izni verilmesinin tutar ve şartlarını belirlemiştir. 11982 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ise 4/B sözleşmeli personelin disiplin, hastalık izni ve fesih rejimini Devlet memurlarına yaklaştırmıştır. Sigortacılıkta bütünleşik sigortalar ilk kez ayrı bir yönetmelikle düzenlenmiş, Aile Danışma Merkezleri ve Diyaliz Merkezleri yönetmelikleri yenilenmiştir. Sonuç olarak dönem, hem mülkiyet hukukunda hem de kamu personeli ve yabancılar hukukunda uygulamacıların takvimini değiştiren düzenlemeler içermektedir.
2. Anayasa Mahkemesi İptal ve İtiraz Kararları
2.1. Önalım hakkında payın rayiç bedelinin hâkimce belirlenmesi mülkiyet hakkını ihlal eder: TMK m.734/2 iptal edildi
AYM GK, E.2026/23, K.2026/162, 16/7/2026 — RG 6/11/2026-33422 | 4721 s. TMK m.734/2 ve geçici m.1/2 (7571 s. K.) | İPTAL — 9 ay sonra yürürlük
Anayasa Mahkemesi, önalım hakkı sahibinin alıcıya satış bedeli yerine hâkimce belirlenen rayiç bedeli ödemesini öngören kuralı Anayasa’ya aykırı bulmuştur. 7571 sayılı Kanun’un 36. maddesiyle değiştirilen Türk Medenî Kanunu’nun 734. maddesinin ikinci fıkrası, “Dava konusu payın rayiç bedeli hâkim tarafından gecikmeksizin belirlenir. Önalım hakkı sahibi, belirlenen rayiç bedel ile alıcıya düşen tapu giderlerini nemalandırılmak üzere hâkim tarafından belirlenen yere verilen kesin süre içinde nakden yatırmakla yükümlüdür.” şeklinde düzenlemektedir. 7571 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle eklenen geçici 1. maddenin (2) numaralı fıkrası ise bu değişikliğin yürürlükten önce açılmış davalara da uygulanacağını öngörmektedir.
Anayasa’nın 35. maddesi, “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir.” şeklinde düzenlemektedir. Mahkeme, kararın 50. paragrafında kuralın satıcı ve üçüncü kişi alıcının iradelerini ortadan kaldırdığını, alıcının haksız kazanç elde etmesine veya zarara uğramasına yol açtığını ve önalım hakkı sahibini ödeyeceği bedel bakımından hukuken belirsiz bir konuma soktuğunu tespit etmiştir. Mahkemeye göre ön alım hakkı sahibinin ne kadar bedel ödeyeceği ancak yargılamanın sonunda belli olmaktadır. Bu nedenle kural, tarafların menfaatleri arasında adil bir denge kurmamakta ve devletin mülkiyet hakkından doğan pozitif yükümlülükleriyle bağdaşmamaktadır.
Mahkeme “rayiç bedeli” ibaresini Anayasa’nın 5. ve 35. maddelerine aykırı bularak oyçokluğuyla iptal etmiştir; Basri Bağcı, Selahaddin Menteş, Muhterem İnce ve Ömer Çınar karşıoy kullanmıştır. Fıkranın geri kalanı ile geçici 1. maddenin (2) numaralı fıkrası, 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca uygulanma imkânı kalmadığından iptal edilmiştir. Bütün iptal hükümleri kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 6 Kasım 2026 tarihinden başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu süre içinde açılmış ve açılacak önalım davalarında mevcut rayiç bedel rejimi uygulanmaya devam edecektir. Yasama organı bu süre içinde yeni bir düzenleme yapmazsa, önalım bedeline ilişkin kanunda boşluk doğacaktır. Sonuç olarak paylı mülkiyette önalım davası açacak müvekkiller için bedel riski, yeni düzenleme yapılıncaya kadar belirsizliğini korumaktadır.
2.2. Devletin denetimi altında fuhuşa imkân tanıyan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.128 insan onuruyla bağdaşmaz
AYM GK, E.2025/144, K.2026/164, 16/7/2026 — RG 17/11/2026-33433 | 1593 s. Kanun m.128 | İPTAL (oybirliği)
Anayasa Mahkemesi, genel kadınlar ve genel evlerin tabi olacağı hükümlerin yönetmelikle belirlenmesini öngören kuralı devletin kişiyi koruma yükümlülüğüne aykırı bulmuştur. İtiraz yoluna Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi ve Danıştay Dördüncü Dairesi başvurmuştur. Uyuşmazlıklar, konut ve işyerlerinin belirli sürelerle kapatılarak mühür altına alınmasına ilişkin işlemlerden doğmuştur.
Anayasa’nın 17. maddesinin birinci fıkrası, “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.” şeklinde düzenlemektedir. Mahkeme, kararın 34-36. paragraflarında, kişinin çaresizliğinden veya ekonomik zorluklarından yararlanılarak bedensel bütünlüğünün metalaştırıldığı bir alanı devletin düzenlemesinin insan onurunu ihlal eden bir yapıya dolaylı meşruiyet kazandıracağını belirtmiştir. Bu nedenle devletin gözetim ve denetimi altında fuhuş yapılmasına imkân tanıyan kural, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma yönündeki pozitif yükümlülükle bağdaşmamaktadır. Mahkeme 128. maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesini Anayasa’nın 5. ve 17. maddelerine aykırı bularak, ikinci cümlesini ise 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca oybirliğiyle iptal etmiştir. Kararda iptal hükmünün yürürlüğü ertelenmemiştir. Sonuç olarak iptal, genel ev düzeninin kanuni dayanağını ortadan kaldırmakta ve bu düzene bağlı mühürleme ve kapatma işlemlerine karşı açılan davaların değerlendirilmesini doğrudan etkilemektedir.
2.3. İptal ve itiraz kararları — özet tablo
| Esas / Karar | Başvuran | Konu | Hüküm |
|---|---|---|---|
| E.2026/23, K.2026/162 16/7/2026 — RG 6/11/2026 | 13 asliye hukuk mahkemesi ve 137 milletvekili (E.2026/51) | TMK m.734/2: önalımda rayiç bedel, gecikmeksizin belirleme, kesin süre; 7571 s. K. geçici m.1/2 | İPTAL — 9 ay sonra yürürlük (“rayiç bedeli” ibaresinde oyçokluğu) |
| E.2025/144, K.2026/164 16/7/2026 — RG 17/11/2026 | Erzurum BİM 3. İDD, Mardin 3. İdare Mah., Danıştay 4. D. | 1593 s. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.128: genel kadınlar ve genel evler | İPTAL — oybirliği |
3. Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları
3.1. AİHM ihlal kararından sonra yargılamanın yenilenmesi, kanunun hâlâ yürürlükte olduğu gerekçesiyle reddedilemez
AYM GK, Ali Buluş ve diğerleri, B. No: 2021/29667, 30/4/2026 — RG 6/11/2026-33422 | İfade özgürlüğü — İHLAL (oyçokluğu)
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, AİHM’in ihlal kararından sonra yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin ihlalin sonuçlarını gidermeyecek şekilde reddedilmesini ifade özgürlüğünün ihlali saymıştır. Başvurucular, (kapatılan) Adana 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/3/2008 tarihli kararıyla terör örgütüne yardım etme suçundan mahkûm edilmiştir. AİHM, Buluş ve diğerleri/Türkiye (B. No: 41788/09, 23/6/2020) kararında başvurucuların gazetecilik faaliyetleri nedeniyle cezalandırılmasının Sözleşme’nin 10. maddesini ihlal ettiğine karar vermiştir. Mersin 4. Ağır Ceza Mahkemesi ise 8/3/2021 tarihli ek kararıyla yargılamanın yenilenmesi talebini, uygulanan kanun hükmünün hâlen yürürlükte olduğu gerekçesiyle reddetmiştir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, AİHM’in kesinleşmiş kararıyla ihlal tespit edilmesini yargılamanın yenilenmesi sebepleri arasında saymaktadır. Anayasa Mahkemesi, AİHM’in ihlali yalnızca kanunun lafzına değil, kanun hükmünün uygulamadaki yorumundan doğan belirsizliğe dayandırdığını vurgulamıştır. Bu nedenle Ağır Ceza Mahkemesinin, yorumdan kaynaklanan eksikliğin somut olayda giderilip giderilmediğini yargılamanın yenilenmesi içinde değerlendirmesi gerekmektedir. Mahkeme, kararın 33. paragrafında ret kararının Anayasa’nın 26. maddesinin gerektirdiği özende bir inceleme içermediğini ve AİHM’in tespit ettiği ihlali ortadan kaldırmadığını belirtmiştir. Mahkeme, Ömer Çınar ve Şaban Kazdal’ın karşıoyuyla ihlal kararı vermiş, dosyayı yeniden yargılama için Mersin 4. Ağır Ceza Mahkemesine göndermiş ve tazminat talebini reddetmiştir. Sonuç olarak karar, AİHM kararına dayalı yenileme taleplerinde “kanun değişmedi” gerekçesinin tek başına ret sebebi olamayacağını göstermektedir.
3.2. Gözaltı süresi, tutuklamaya sevk yazısının sulh ceza hâkimliğince alındığı anda sona erer
AYM GK, Rıdvan Akbaş (2), B. No: 2022/103359, 30/4/2026 — RG 6/11/2026-33422 | Kişi hürriyeti ve güvenliği — İHLAL YOK (oyçokluğu)
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, kanuni gözaltı süresinin hesabında gözaltının başlangıç ve bitiş anlarının nasıl belirleneceğini ilkesel olarak açıklamıştır. Başvurucu, terör örgütü üyeliği şüphesiyle 13/12/2021 günü saat 14.00’te yakalanmıştır. Tutuklamaya sevk yazısı saat 17.40’ta düzenlenmiş, İstanbul Sulh Ceza Hâkimliği kâtibi bu yazıyı 17/12/2021 günü saat 18.18’de okumuştur. Mahkeme, dosyanın sulh ceza hâkimliğinin uhdesine geçtiği bu anı kolluk ve savcılık nezdindeki tutmanın sona erdiği an olarak esas almıştır.
Anayasa’nın 19. maddesinin beşinci fıkrası, yakalanan veya tutuklanan kişinin kanunda belirtilen azami süre içinde hâkim önüne çıkarılmasını güvence altına almaktadır. Mahkeme, isnat edilen suç bakımından yol süresi dâhil azami gözaltı süresinin 4 gün 12 saat olduğunu ve bu sürenin aşılmadığını tespit etmiştir (§ 42). Mahkeme ayrıca, Ağır Ceza Mahkemesinin UYAP işlem kütüğünü inceleyerek iddiayı gerekçeli şekilde reddettiğini belirtmiştir. Bu gerekçeyle, Basri Bağcı, Engin Yıldırım, Rıdvan Güleç, Yusuf Şevki Hakyemez ve Kenan Yaşar’ın karşıoyuna karşın, Anayasa’nın 19. maddesinin dokuzuncu fıkrası bağlamında ihlal bulunmadığına karar vermiştir. Sonuç olarak müdafiler, gözaltı süresi itirazlarında UYAP kayıtlarındaki evrak oluşturma ve okunma saatlerini dosyaya kazandırmalıdır; çünkü Mahkeme süreyi bu saatlere göre hesaplamaktadır.
3.3. Talep çözüm sunabilecek mahkemeye açıkça yöneltilmeden bireysel başvuruya gidilemez
AYM GK, Enver Gül, B. No: 2019/18263, 11/6/2026 — RG 6/11/2026-33422 | Kişisel verilerin korunması — KABUL EDİLEMEZ (oybirliği)
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, kolluk ifade tutanağının verilmemesine ilişkin şikâyeti başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. Başvurucu, AİHM’e başvuracağını belirterek gözaltında iken 10/8/2016 tarihinde alınan ifadesine ilişkin tutanağın kendisine verilmesini emniyet müdürlüğünden talep etmiş, emniyet dosyanın başsavcılığa gönderildiğini bildirmiştir.
6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı fıkrası, ihlale neden olan işlem için kanunda öngörülen idari ve yargısal başvuru yollarının bireysel başvurudan önce tüketilmesini zorunlu kılmaktadır. Mahkeme, kovuşturmayı yürüten Hatay 3. Ağır Ceza Mahkemesinin bu talep hakkında çözüm sunabilecek merci olduğunu tespit etmiştir. Başvurucu bu mahkemeden dosya evrakını genel olarak istemiş, ancak 10/8/2016 tarihli ifade tutanağı için açık ve ayrı bir talepte bulunmamıştır (§ 24-25). Sonuç olarak dosyadan belirli bir belgenin verilmesi isteniyorsa, talep o belgeyi açıkça adlandırarak yetkili mahkemeye yazılı olarak sunulmalıdır; aksi hâlde bireysel başvuru esastan incelenmez.
3.4. Bireysel başvuru kararları — özet tablo
| Başvuru No / Tarih | Başvurucu | Konu | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 2021/29667 [GK] 30/4/2026 | Ali Buluş ve diğerleri | AİHM ihlal kararına dayalı yargılamanın yenilenmesi talebinin, kanunun yürürlükte olduğu gerekçesiyle reddi | İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLAL EDİLDİ | Yeniden yargılama; tazminat reddi |
| 2022/103359 [GK] 30/4/2026 | Rıdvan Akbaş (2) | Azami gözaltı süresinin aşıldığı iddiası; sürenin bitiş anı | İHLAL YOK (oyçokluğu) |
| 2019/18263 [GK] 11/6/2026 | Enver Gül | Kolluk ifade tutanağının şüpheliye verilmemesi | KABUL EDİLEMEZ — başvuru yolları tüketilmedi |
4. Diğer Hukuki Gelişmeler
4.1. Uyuşmazlık Mahkemesinin 96 kararı Resmî Gazete’de yayımlandı
RG 8/11/2026-33424, Yargı Bölümü | 2247 sayılı Kanun m.14, m.29
Uyuşmazlık Mahkemesinin 2026 yılında verdiği 96 karar 8 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 2247 sayılı Kanun’un 29. maddesi uyarınca bu kararlar kesindir ve ilgili davada görevli yargı yerini bağlayıcı şekilde belirler. Yayımlanan kararlar arasında KVKK idari para cezalarına ilişkin hüküm uyuşmazlıkları, OHAL KHK’ları ile kapatılan kurumlardan iade edilen personelin mali hakları, Emekli Sandığı iştirakçilerinin talepleri ve kamu görevlisinin özel aracıyla yaptığı görev kazası gibi konular yer almaktadır. Sonuç olarak görev itirazı ihtimali bulunan dosyalarda bu kararların ilgili sayfaları dava açılmadan önce kontrol edilmelidir.
4.2. Danıştay: Akademik kadroya atamada bilirkişi raporu bilimsel verilere dayanmalıdır
Danıştay 8. Daire, E.2025/5982, K.2026/1155, 26/2/2026 | 2547 s. K. | BOZMA (kamuoyuna 20/11/2026’da yansıdı)
Danıştay 8. Dairesi, doktor öğretim üyesi kadrosuna yapılan atamaya karşı açılan davada hükme esas alınan bilirkişi raporunu yetersiz bulmuştur. Raporda atanan kişinin üniversitede zaten görev yapan ve kadro bekleyen personel olmasının takdir yetkisi kapsamında değerlendirildiği görülmektedir. Daire, bu yaklaşımın akademik yükseltilme ve atanma ilkeleri ile liyakat esaslarına aykırı olduğunu, raporun bilimsel ve akademik veriler yerine subjektif yorumlara dayandığını belirtmiştir. Daire, adayların ilan şartlarını sağlayıp sağlamadığının ve akademik dosyaları itibarıyla hangisinin kadroya daha uygun olduğunun yeni bir bilirkişi heyetince belirlenmesi gerektiğine karar vermiştir. Sonuç olarak kadro ilanlarına karşı açılan davalarda bilirkişi raporuna, karşılaştırmalı akademik değerlendirme içermediği gerekçesiyle itiraz edilebilir.
5. Mevzuat Değişiklikleri
5.1. Çalışmadan yatırım yapan yabancıya 150 bin dolara 3 yıl, 200 bin dolara 5 yıl ikamet izni
Yabancı Yatırımcılara Düzenlenecek İkamet İzinlerine Dair Karar (Karar Sayısı: 11994) — RG 18/11/2026-33434 | Yürürlük: yayımı tarihi
Cumhurbaşkanı Kararı, 6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan “Türkiye’de çalışmayan ancak yatırım yapacak” yabancılara verilecek kısa dönem ikamet izninin tutar ve sürelerini belirlemiştir. En az 150.000 ABD doları veya karşılığı döviz tutarında yatırım yapan yabancıya üç yıllık, en az 200.000 ABD doları veya karşılığı döviz tutarında yatırım yapan yabancıya beş yıllık ikamet izni düzenlenebilecektir. İzin, yatırımcının yabancı eşini ve kendisinin veya eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocuklarını da kapsamaktadır.
Kararın 2. maddesine göre yatırım, Türkiye’deki bankalara yatırılan döviz mevduatı (tespit: BDDK), devlet iç borçlanma senetleri (tespit: Hazine ve Maliye Bakanlığı), gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu payları (tespit: SPK) ya da bireysel emeklilik sistemine katkı (tespit: SEDDK) şeklinde yapılabilecektir. Basında yer alan özetlere göre yatırımın izin süresinin yarısı boyunca muhafaza edilmesi gerekmektedir; bu süre şartı uygulamada Resmî Gazete metninden kontrol edilmelidir. Taşınmaz edinimi bu Kararın kapsamında yer almamaktadır. Kararın 4. maddesi, bu Karar uyarınca düzenlenen ikamet izinlerinin 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceğini, yani istisnai yoldan vatandaşlık kazanımına esas alınmayacağını öngörmektedir. Usul ve esasları İçişleri Bakanlığı belirleyecektir. Sonuç olarak Karar, vatandaşlık eşiğinin altında kalan yabancı yatırımcılar için finansal varlığa dayalı, süreli ve ayrı bir ikamet yolu oluşturmaktadır.
5.2. 4/B sözleşmeli personelin disiplin ve hastalık izni rejimi Devlet memurlarına yaklaştırıldı
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar (Karar Sayısı: 11982) — RG 14/11/2026-33430 | Yürürlük: yayımı tarihi
Değişiklikle 4/B sözleşmeli personelin disiplin işlemlerinde Devlet memurlarına ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanması kabul edilmiştir. Yeni ek 12. maddeye göre aylıktan kesme cezası, personelin bulunduğu pozisyona bağlı tüm ödemelerin toplamından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti şeklinde uygulanacaktır. Kademe ilerlemesinin durdurulmasını veya daha ağır cezayı gerektiren fiillerde sözleşme, disiplin kurulu kararı ve atamaya yetkili amirin onayıyla feshedilebilecektir. Görevden uzaklaştırmada da memurlara ilişkin hükümler kıyasen uygulanacaktır.
Hastalık ve refakat izninde 657 sayılı Kanun’un 105. maddesi, dördüncü ve beşinci fıkraları hariç kıyasen uygulanacak; SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ücretten düşülecektir. Azami hastalık izni süresinin sonunda göreve başlamamak, belgeyle ispatlanamayan bir sebeple süresinde işe başlamamak ve temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya stajda başarısız olmak sözleşmenin sona erme sebepleri arasına eklenmiştir. Geçici 33. madde uyarınca 14 Kasım 2026’dan önce kullanılan hastalık izinleri azami sürenin hesabında dikkate alınmayacaktır. Sonuç olarak 4/B personeline karşı tesis edilen fesih ve disiplin işlemlerinde artık memur disiplin içtihadı doğrudan emsal niteliği kazanmıştır.
5.3. Bütünleşik sigortada sigorta, mal veya hizmet satışının şartı yapılamaz
Bütünleşik Sigortalar Hakkında Yönetmelik ve Mesafeli Sigorta Sözleşmeleri Yönetmeliği değişikliği — RG 12/11/2026-33428 | Yürürlük: yayımı tarihi
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, mal veya hizmet satışı sırasında sunulan sigortaları ilk kez ayrı bir yönetmelikle düzenlemiştir. Yönetmeliğin 4. maddesi bütünleşik sigortayı, mal satışı veya kiralanması ile hizmet satışının yapıldığı fiziki veya elektronik ortamda bu mal, hizmet veya finansmanıyla doğrudan bağlantılı risklerle sınırlı olarak alıcıya sunulan sigortalar olarak tanımlamaktadır. Zorunlu sigortalar, konut ve işyeri sigortaları ile kural olarak araç ve sağlık sigortaları bu yolla sunulamaz (m.6).
Tüketiciyi koruyan temel hüküm 8. maddedir. Bu maddenin dördüncü fıkrası, “Sigortanın satın alınması, mal veya hizmetin satın alınması veya kiralanmasının şartı haline getirilemez.” şeklinde düzenlemektedir. Beşinci fıkraya göre sigortanın satın alınmaması, bedelin veya diğer satış koşullarının alıcı aleyhine farklılaştırılmasına gerekçe yapılamaz. 10. madde ise sözleşmenin, kurulurken kullanılan yöntemden daha ağır olmayan bir yöntemle sona erdirilebilmesini güvence altına almaktadır. Sonuç olarak e-ticaret ve perakende satışlarda “zorla satılan” sigortalara karşı tüketici itirazının açık bir yönetmelik dayanağı doğmuştur.
5.4. Aile danışma merkezleri ve diyaliz merkezleri yönetmelikleri yenilendi
Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği — RG 7/11/2026-33423 | Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik — RG 13/11/2026-33429
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yeni yönetmeliği, 2012 tarihli aile danışma merkezleri yönetmeliğini yürürlükten kaldırmış ve merkezlerin açılış, personel, hizmet standartları, devir ve denetimine ilişkin kuralları yeniden düzenlemiştir. Merkezlerde yürütülebilecek çalışma alanları arasında boşanma sürecine uyum becerilerinin desteklenmesi de açıkça sayılmıştır. Mevcut merkezler geçici 1. madde uyarınca altı ay içinde yeni yönetmeliğe uyum sağlamak zorundadır. Sağlık Bakanlığının yeni Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmeliği de 2019 tarihli yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır; daha önce ruhsatlandırılmış merkezler mevcut halleriyle çalışmaya devam edecektir. Sonuç olarak aile hukuku ve sağlık hukuku uygulamasında danışmanlık ve ruhsat uyuşmazlıkları bakımından yeni metinler esas alınmalıdır.
5.5. Vergi borcu 5 milyon TL ve üzerindeki mükelleflerin listesi Aralık ayında açıklanacak
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 597) — RG 10/11/2026-33426
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 5. maddesinin dördüncü fıkrası, “Mükelleflerin vergi tarhına esas olan beyanları, kesinleşen vergi ve cezaları ile vadesi geçtiği halde ödenmemiş bulunan vergi ve ceza miktarları Maliye Bakanlığınca açıklanabilir.” şeklinde düzenlemektedir. Tebliğ bu yetkiye dayanarak, bir vergi dairesine 5.000.000 TL ve üzeri borcu olan veya bu tutar ve üzerinde kesinleşen vergi ve cezası bulunan mükelleflerin listesinin 1-15 Aralık 2026 tarihleri arasında vergi dairelerinde, 16-30 Aralık 2026 tarihleri arasında ise Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinde açıklanmasını öngörmüştür. Açıklamada 31/12/2025 itibarıyla vadesi geldiği hâlde 20/11/2026 itibarıyla ödenmemiş vergi ve cezalar ile 1/6/2025-31/5/2026 arasında kesinleşen tarhiyatlar dikkate alınacaktır. Sonuç olarak 20 Kasım 2026 itibarıyla ödenmemiş borcu eşiği aşan mükellefler, Tebliğin 3. maddesindeki istisnalardan birine girmedikçe açıklanacak listede yer alacaktır.
5.6. Diğer düzenlemeler
RG 5–20 Kasım 2026
Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğine eklenen 19/A maddesi, belediye başkanlığı veya başkan vekilliğinin boşalması hâlinde mecliste yapılacak seçimin adaylık, birleşik oy pusulası, gözlemci ve gizli oylama usulünü düzenlemiştir (RG 20/11/2026-33436). Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin EK-1 listesinde termik ve nükleer santrallere ilişkin eşikler yeniden yazılmış, akarsu havzaları arasında su aktarma projeleri ÇED zorunlu projeler arasına alınmıştır (RG 7/11/2026-33423). Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Hizmetleri Yönetmeliğinde öğrenci disiplin cezalarına itiraz süresi elektronik tebliğde beş gün, fiziki tebliğde on gün olarak belirlenmiştir (RG 10/11/2026-33426; ayrıntılar Disiplin Hukuku Bülteninde). 7597 sayılı Kanunla Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının onaylanması uygun bulunmuştur (RG 14/11/2026-33430). Ayrıca Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti, Pilot Lisans (SHY-1) ve Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama yönetmeliklerinde değişiklik yapılmış; 2026/12 ve 2026/13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri ile Yeşil Mutabakat ve Ulusal Adil Geçiş eylem planları yayımlanmış; iki elektronik para kuruluşunun faaliyet izni iptal edilmiştir.
6. Kaynaklar
1. AYM, E.2026/23, K.2026/162, 16/7/2026 — TMK m.734/2 (Lexpera)
2. AYM, E.2025/144, K.2026/164, 16/7/2026 — 1593 s. K. m.128 (Lexpera)
3. AYM, Ali Buluş ve diğerleri [GK], B. No: 2021/29667 (Lexpera)
4. AYM, Rıdvan Akbaş (2) [GK], B. No: 2022/103359 (Lexpera)
5. AYM, Enver Gül [GK], B. No: 2019/18263 (Lexpera)
6. Danıştay 8. Daire, E.2025/5982, K.2026/1155 (Lexpera)
7. Resmî Gazete, 18/11/2026-33434 — 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (metin: alomaliye.com)
8. Resmî Gazete, 14/11/2026-33430 — 11982 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (metin: alomaliye.com)
9. Resmî Gazete, 12/11/2026 — Bütünleşik Sigortalar Hakkında Yönetmelik
10. Resmî Gazete, 7/11/2026 — Aile Danışma Merkezleri Yönetmeliği
11. Resmî Gazete, 13/11/2026 — Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik
12. Resmî Gazete, 10/11/2026 — VUK Genel Tebliği (Sıra No: 597)
13. Resmî Gazete, 20/11/2026 — Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği değişikliği
14. Uyuşmazlık Mahkemesinin 96 kararı — RG 8/11/2026-33424 (hukukcularevi.com özeti)
15. Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası
Not: Bu bülten 5–20 Kasım 2026 dönemindeki hukuki gelişmeleri incelemektedir. Anayasa Mahkemesi ve Danıştay karar künyeleri Lexpera’daki karar metinlerinden, mevzuat bilgileri Resmî Gazete’den doğrulanmıştır. 11994 ve 11982 sayılı Kararlar ile Uyuşmazlık Mahkemesi kararları ikincil kaynaklardan özetlenmiştir. Disiplin hukukuna ilişkin gelişmeler ayrı Disiplin Hukuku Bülteninde ele alınmıştır. Bülten genel bilgilendirme amaçlıdır.
