TSK Disiplin Ceza Hukukunda Zamanaşımı
A. Genel Olarak
Zamanaşımına ilişkin düzenleme TSK Disiplin Kanununun 39. maddesinde mevcuttur. Maddede düzenlenen zamanaşımı ceza hukukundaki dava zamanaşımı düzenlemesine benzer düzenlemeleri içermektedir. Maddede düzenlenen zamanaşımını belirli bir sürenin ve şartların geçmesinden sonra idarenin disiplin cezası vermesi hakkından vazgeçmesi olarak tanımlamak mümkündür.
Disiplinsizlik fiilleriyle ilgili TSK Disiplin Kanununda disiplinsizlik fiillerinin üç ayrı gruba ayrılarak zamanaşımı süresinin belirlendiği görülmektedir. Zamanaşımı açısından disiplinsizlikler belirlenirken disiplin amirleri tarafından cezalandırılan, disiplin kurulları tarafından cezalandırılan ve TSK’dan ayırma disiplin cezası ile cezalandırılan disiplinsizlikler olarak gruplandırılmıştır. Gruplar oluşturulurken verilecek disiplin cezasının ağırlığına göre daha uzun süre zamanaşımı düzenlendiği görülmektedir.
B.Disiplin Amirlerince Verilen Disiplin Cezalarında Zamanaşımı
Bu maddenin ilk fıkrasında disiplin amirlerinin cezalandırma yetkisine ilişkin zamanaşımı süresi düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrası aşağıdaki şekildedir.
Zamanaşımı
Madde 39(1) “Disiplin amirleri tarafından, disiplinsizliğin kendileri tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay ve her halde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Fiil, inceleme ve araştırma yapmayı gerektirmiş ise, bir ay içerisinde inceleme ve araştırmaya başlanmış olmak ve altı ayı geçmemek kaydıyla, inceleme ve araştırma için geçen süre bir aylık süreye dahil edilmez.”
C.Disiplin Kurullarınca Verilen Disiplin Cezalarında Zamanaşımı
Zamanaşımına ilişkin 39. maddenin ikinci fıkrası ise disiplin kurullarınca verilecek disiplin cezalarında uygulanacak zamanaşımı süresi düzenlenmiştir. Kanunun 39. maddesinin ikinci fıkrası aşağıdadır.
Zamanaşımı
39(2) “Disiplin kurullarında yapılan tahkikatlarda, fiilin disiplin amiri tarafından öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her halde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez.”
D.TSK’dan Ayırma Disiplin Cezaları İçin Öngörülen Zamanaşımı
Zamanaşımına ilişkin 39. maddenin üçüncü fıkrasında ise TSK’dan ayırma disiplin cezasına ilişkin zamanaşımı süresi düzenlenmiştir. Kanunun 39. maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdadır.
Zamanaşımı
39(3) “Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektirecek durumun oluştuğunun disiplin amirleri tarafından tespit edilmesinden itibaren bir yıl ve her halde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra aynı sebeple yüksek disiplin kurulu tarafından ceza verilemez.”
E. Zamanaşımının Yeniden Başlaması
TSK Disiplin Kanununda öngörülen bir nedenin gerçekleşmesi halinde, bu engel ortadan kalkıncaya kadar zamanaşımının işlemeyeceği durumlar 39. maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında belirlenmiştir. Disiplinsizlik fiillerinin kanunda öngörülen bazı nedenlerle meydana gelebilecek gecikmeler yüzünden cezasız kalması önlenmek istenmiştir.
Zamanaşımı
39(4) “Fiilin disiplin cezasını gerektirdiği savcılık, mahkeme, disiplin kurulu tarafından anlaşılırsa, yukarıdaki fıkralarda belirtilen zamanaşımı süreleri, bu konu ile ilgili karar veya hükmün kesinleşerek evrakın yetkili makama iade edildiği tarihten itibaren başlar.”
(5) “Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir bir şekil noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren ceza verme yetki ve sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar.”
F.Disiplin Amirlerince ve Disiplin Kurullarınca Verilen Disiplin Cezalarda Zamanaşımı & TSK’dan Ayırma Cezasında Zamanaşımı
TSK Disiplin Kanunu madde 39’da disiplin cezalarına ilişkin öngörülen zamanaşımı süreleri bu üç başlık altında maddenin sırasıyla ilk üç fıkrasında düzenlenmiştir. TSK Disiplin Kanunu madde 39/1 – 39/2 uyarınca disiplin amirlerince verilen disiplin cezalarında ve disiplin kurullarınca verilen disiplin cezalarında, her halde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez. Lakin TSK’dan ayırma cezasında bu süre kanunun 39/3. maddesi uyarınca, her halde disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra aynı sebeple yüksek disiplin kurulu tarafından ceza verilemez.
Av. Yalçın TORUN
Uyarı
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.