Milli Savunma Bakanlığı Tarafından Operasyon ve Harekat Bölgelerinde Askeri Personellerin Akıllı ve Kameralı Telefon Kullanmasını Yasaklayan Emir Yayınlandı
1.Genel
Milli Savunma Bakanlığı tarafından basın kaynaklarına yapılan açıklamada son dönemde sıkça gündeme gelen “askeri personellerin sosyal medyada operasyon ve harekat bölgelerinden fotoğraf ve video paylaşması” hususuna ilişkin gerekli tedbirlerin alındığı belirtildi.
Günümüzde oldukça yaygınlaşan ve neredeyse her akıllı telefon sahibinin aktif olarak kullandığı ve paylaşımlar yaptığı sosyal medya platformları mevcut. Bu platformlardan instagram, twitter, facebook, youtube ve tik tok gibi fazlaca popüler olanlarda askeri personellerimizin de çeşitli paylaşımlar yaptığı görülmektedir. Ancak bu paylaşımlardan bazıları, özellikle de operasyon ve harekat bölgelerinden paylaşılan görseller ve üniformalı paylaşımlar hem bu askeri personeller açısından hem de görev yapmakta oldukları kurum açısından olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Milli Savunma Bakanlığı da bu olumsuz sonuçların ortaya çıkmasının engellenmesi amacıyla ikinci bir emre kadar hudut, harekat ve operasyon bölgelerinde görev alan personellerin akıllı ve kameralı telefon kullanmasını yasaklamıştır.
Milli Savunma Bakanlığı kaynakları açıklamasında:
“Harekat alanında görevli personelin cep telefonu kullanımıyla ilgili emir yayınlanmıştır. Bu emir doğrultusunda operasyon ve harekat bölgelerinde akıllı ve kameralı telefon kullanımı kesinlikle yasaklanmıştır. Hudut, harekat ve operasyon bölgelerinde görev alacak personele bölgeye gitmeden önce haberleşme ihtiyaçları ve sosyal medya kullanımı ile kullanılacak cihaz, sistem ve uygulamaların yaratacağı olumsuz etkiler konusunda farkındalık eğitimleri verilmeye başlanmıştır. İlgili mevzuat ve emirler hilafında hareket ederek konusu suç teşkil eden paylaşım yaptığı tespit edilen personel hakkında ağır yaptırımlar uygulanacaktır.” şeklinde izlenecek yol ve yöntemleri belirtmiştir.
2. Askeri Personellerin Sosyal Medyada Üniformalı Paylaşım Yapması ve Operasyon/ Harekat Bölgesinden Paylaşım Yapması Suç veya Disiplinsizlik Midir?
a.TSK Personelleri Açısından
(1). Emre itaatsizlikte ısrar suçu
Askeri personellerin hem askeri üniformalı paylaşım yapması hem de operasyon ve harekat bölgesinden görsel paylaşması fiilleri ilgili kanunlar uyarınca hem disiplinsizlik hem de suç teşkil edebilmektedir. Bu iki fiil gerek Milli Savunma Bakanlığı, gerek Jandarma Genel Komutanlığı gerekse Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yayınlanan emirlere açıkça aykırılık teşkil ettiği üzere TSK personelleri açısından 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu madde 87 vd. da düzenlenmiş olan “emre itaatsizlikte ısrar” suçu kapsamında değerlendirilmektedir. İlgili kanunun 87. maddesi uyarınca:
“Hizmete ilişkin emri hiç yapmayan asker kişiler bir aydan bir seneye kadar, emrin yerine getirilmesini söz veya fiili ile açıkça reddeden veya emir tekrar edildiği halde emri yerine getirmeyenler, üç aydan iki seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.
Yukarıki fıkrada yazılı suçlar seferberlikte yapılırsa beş ve düşman karşısında yapılırsa on seneye kadar ağır hapis cezası hükmolunur.“
Nitekim emre itaatsizlikte ısrar suçunun nitelikli olarak işlenmesi ve büyük zararlar vermesi halinde ise kanunun 89. maddesinde:
“Emre itaatsizlik sonucu bir insanın hayatını tehlikeye koyan, memleketin veya bir askeri birliğin güvenliğini veya savaş hazırlığını veya eğitimini önemli derecede ihlal eden veya büyük bir zarar meydana getiren yahut başkasının malına önemli bir zarar veren asker kişiler, bir seneden on seneye kadar hapis, seferberlikte iki seneden onbeş seneye kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır.
Düşman karşısında ölüm cezası veyahut on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis ile cezalandırılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 04/04/2013 tarihli ve 2015/35-32 sayılı kararında ayrıntılı bir şekilde belirtildiği üzere “..sosyal paylaşım siteleri ve internet üzerinden askeri fotoğrafların paylaşılmayacağına dair, Birlik Komutanlığınca tebliğ edilen emrin, birlik disiplini ve güvenliğinin sağlanması için istihbarata karşı koyma amaçlı getirilmiş hizmete ilişkin bir emir olduğu, bu itibarla, sanığın kendisine tebliğ edilen bu emre aykırı davranışının As.C.K.’nin 87/1’inci maddesinde düzenlenen emre itaatsizlikte ısrar suçunu oluşturduğu” yönünde hüküm kurulmuştur.
(2).Emre itaatsizlik disiplinsizliği
TSK personellerinin üniformalı görsel paylaşması ve operasyon/harekat bölgelerinden görseller paylaşması yukarıda belirtildiği üzere bir suç teşkil ettiği gibi aynı zamanda “emre itaatsizlik” disiplinsizliği olarak da kabul edilmektedir. 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’nun “Hizmet yerini terk etmeme cezasını gerektiren disiplinsizlikler” başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasının a bendi uyarınca:
“Emre itaatsizlik: Kasıtlı olarak hizmete ilişkin bir emri tam yapmamak ya da değiştirerek veya sınırını aşmak suretiyle yapmaktır.” bu disiplinsizliği işlemiş olan personellerin hizmet yerini terk etmeme cezasına çarptırılacağı düzenlenmiştir.
b. Jandarma Personelleri Açısından
(1). Göreve ilişkin sırrın açıklanması suçu
Jandarma personelleri açısından ise tabi oldukları kanun hükümleri incelendiğinde bahse konu eylemler 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Göreve ilişkin sırrın açıklanması” başlıklı 258. maddesi uyarınca:
“Görevi nedeniyle kendisine verilen veya aynı nedenle bilgi edindiği ve gizli kalması gereken belgeleri, kararları ve emirleri ve diğer tebligatı açıklayan veya yayınlayan veya ne suretle olursa olsun başkalarının bilgi edinmesini kolaylaştıran kamu görevlisine, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.” suç olarak düzenlenmiştir. İlgili kanun hükmü kapsamında operasyon/harekat bölgesinden paylaşım yapan ve üniformalı paylaşım yapan jandarma personelleri göreve ilişkin sırrın açıklanması isnadıyla karşı karşıya kalabileceklerdir.
(2).Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak disiplinsizliği
Jandarma personelleri tarafından yapılan bu paylaşımlar suç teşkil etmesinin yanı sıra 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 8. maddesinin “Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller” başlıklı 6. fıkrasının e bendi uyarınca:
“Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak.” aynı zamanda bir disiplinsizlik olarak düzenlenmiştir.
Sonuç olarak Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesindeki personellerin ilgili emirlere riayet ederek operasyon/harekat bölgelerinden ve üniformalı ya da askeri teçhizatlı paylaşım yapmaktan kaçınması gerekmektedir. Aksi takdirde meslekten çıkarma cezası da dahil olmak üzere ilgili personellerin tabi oldukları kanun hükümleri uyarınca pek çok yaptırıma maruz kalacağı anlaşılmaktadır.
Av. Yalçın TORUN
UYARI
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.