Jandarma Uzman Erbaşların Sözleşmenin Feshi Veya Disiplin Yaptırımı İle Jandarma Genel Komutanlığından Çıkarılmaları
Asker veya Kolluk personelinin meslekten çıkarılmaları, TSK’dan ayırma cezası ile cezalandırılmaları veya sözleşmeli personelin sözleşmelerinin feshi durumunda işçilerin sahip olduğu, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, vb. koruyucu düzenlemeler uzman erbaşlar için mevcut olmadığından ve sözleşmeli personele ikramiyesi de ödenmediğinden çıkarılan personel ve ailesi için çok üzücü sonuçlar doğmakta, kendisinin eşinin ve çocuklarının sosyal ve ekonomik hakları (eğitim, sağlık vbg) doğrudan ve dolaylı olarak etkilenmektedir. Çıkarılan personelin profesyonel olarak gerçekleştirdiği bir işi de (elektrikçi, marangoz, şoförlük vb.) genelde mevcut olmadığından, senelerce kolluk görevlisi olarak görev yapmış ve çıkarılma/sözleşmenin feshi sonrasında da yasal olarak Özel Güvenlik Görevliliği de yapamayacak duruma düşmüş personel açısından çıkarmanın sonuçları ağır olmaktadır. Bu bakış açısıyla hareket edildiğinde sözleşme feshi veya çıkarma/TSK’dan ayırma disiplin cezası idarece en son çare olarak uygulanması gereken ve bu noktaya gelinceye kadar bütün tedbirler alındığı halde, ilgili personel de iyileşme olmaması durumunda tesis edilmesi gereken işlemlerdir. Bu kapsamda aşağıda açıklanan hususlar önem kazanmaktadır.
Uzman Erbaş Kanununun 12. maddesi d fıkrasında Son olarak verilen de dahil olmak üzere, en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası alanları sözleşmeleri feshedilmek suretiyle ilişiklerinin kesileceği düzenlenmiştir. Uzman erbaşlar en az iki disiplin amirince son bir yıl içerisinde sekiz veya daha fazla disiplin cezası ile cezalandırıldıklarında, zorunlu olarak idarenin bağlı yetkisi gereği sözleşmeleri feshedilecektir.
Son verilen disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içerisinde sekiz veya daha fazla disiplin cezası ile cezalandırılmaları neticesinde sözleşmeleri feshedilen uzman erbaşların idari yargıda iptal davası açmak dışında bir seçenekleri kalmamaktadır. Bu kapsamda açılacak iptal davasında sözleşmenin feshini ve aynı zamanda sözleşmenin feshine sebep olarak gösterilen bütün disiplin cezalarının iptalinin talep edilmesi gerekmektedir.
Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Disiplin amirleri uzman erbaşlar da dahil disiplin amiri oldukları personele uyarı kınama ve aylıktan kesme disiplin cezalarını verebilmektedirler. Bahse konu disiplin cezaları verildiği takdirde ileride sözleşmenin feshine kadar gidebileceği değerlendirilerek uzman erbaşlar açısından disiplin cezaları kınama disiplin cezası dahi olsa ciddiye alınarak, mutlaka disiplin cezasına tebliğ edilmesinden itibaren on gün içinde itiraz edilmelidir.
İtiraza rağmen ceza kesinleşir ise, kesinleşen disiplin cezalarına karşı iptal davası açılabileceğinden, eğer süreç içerisinde alınan disiplin cezasının sözleşmenin feshi açısından risk oluşturabileceği düşünülüyorsa, süreçte disiplin amirlerinin daha fazla disiplin cezası verme ihtimali mevcutsa cezanın iptali için yargı yoluna gidilebilir.
Son verilen disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içerisinde sekiz veya daha fazla disiplin cezası ile cezalandırılmaları neticesinde sözleşmeleri feshedilen uzman erbaşların sözleşmelerinin feshi işleminin iptaline yönelik açılan iptal davasında; personelin takdir durumu, personelin disiplin amirince kısa zamanda üst üste birden fazla disiplin cezası ile cezalandırılma hususu, cezaların zamanaşımı, savunma hakkı vb. konularda hukuka uygun olup olmadıkları, personelin geçmişte disiplinli bir personel olması hususu, genel sicil ve disiplin durumu ve olayın özelliğine göre diğer hususlar ileri sürülebilir.
3. Uzman Erbaşlar disiplin cezalarının zorunlu hukuki sonuçları ile sözleşmelerinin feshi dışında Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında meslekten çıkarma/TSK’dan ayırma veya devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezası ile cezalandırılarak J. Gn. K.lığından çıkarılabilmektedirler.
Disiplin kurulları, disiplin amirlerince verilen disiplin cezalarına ilave olarak aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma/TSK’dan ayırma, devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezası verebilmektedirler.
Jandarma Uzman Erbaşlara disiplin kurullarının tamamı (İl Jandarma Disiplin Kurulu, Asayiş kolordu komando tugay komutanlıkları, JÖAK, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları disiplin kurulu; Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu; Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu) tüm disiplin cezalarını vermeye yetkilidir. Kısaca İl Jandarma Disiplin Kurulu dahi uzman erbaşı disiplin yaptırımı ile mesleğinden mahrum bırakabilmektedir.
Meslekten Çıkarma Disiplin cezası ile cezalandırılmaları durumunda personel emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalışamaz, devlet memurluğundan çıkarılma durumunda ise çıkarılan personel bir daha devlet memuru olamaz.
Meslekten Çıkarma Disiplin cezasının hangi durumlarda verileceği KHK’nın 8’inci maddesinde , devlet memurluğundan çıkarılma disiplin cezasının hangi durumlarda verileceği 657 sayılı kanunun 125’inci maddesinde sayma yöntemi ile belirlenmiştir.
Bütün disiplin cezalarında olduğu gibi Meslekten Çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarılma disiplin cezalarının iptali için idari yargıda iptal davası açılabilir. Hem sözleşmenin feshi hem de çıkarma /çıkarılma disiplin cezasının iptali için açılan davada aynı zamanda tazminat talep edilebileceği gibi, işlemin iptali sonrasında da tazminat talep edilebilir.
Açılacak davada jandarma Uzman erbaşlar için görevli mahkeme idare mahkemesidir. Cezanın kesinleşmesinden itibaren 60 gün içerisinde dava açılacaktır. Açılacak davada , eylemin niteliği ve nitelendirilmesi, zamanaşımı, savunma hakkı, cezanın kesinleşmesi ve kesinleşme tarihi ( itiraz edilmez ise 10 gün geçince ceza kesinleşir) mutlaka dikkate alınmalıdır.
4 . Aşağıdaki haller Uzman Erbaşların Sözleşmesi İdare Tarafından feshedilir.
İlk beş aylık intibak dönemi içerisindeki uzman erbaşlardan;
a) İlgili mevzuatında personelin vazife, ödev ve sorumlulukları olarak düzenlenen hususlara riayet etmedikleri rapor, tutanak ve her türlü belge ile sabit olanlar,
b) En az iki disiplin amirinden toplam üç defa veya daha fazla disiplin cezası alanlar,
c) Verilecek intibak eğitimlerinden başarısız olduğu sınav notu ile tespit edilenler,
ç) Bu Kanunda düzenlenen ve görevde başarısız olma veya kendilerinden istifade edilememe halleri bulunanların sözleşmeleri feshedilir.
Uzman erbaşlardan; görevde aşağıdaki nedenlerle başarısız kabul edilenler
a) Atış, spor ve eğitim faaliyetlerinde ilgili mevzuatında öngörülen standartlara ulaşamayanlar,
b) Harekât, operasyon, iç güvenlik, hudut ve kolluk/asayiş görevleri ile kadro görevinin gereklerini yerine getirmede yetersizlik veya isteksizlik göstererek vazifeyi yahut birliğin emniyetini tehlikeye düşürenler veya görevin yapılmasını aksatanlar,
c) Atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitimde başarısız olanlar,
bu durumlarının rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlanması halinde görevde başarısız sayılırlar sözleşmeleri feshedilir.
Uzman erbaşlardan aşağıda belirtilen durumda olanların kendisinden istifade edilemeyeceği nedeniyle sözleşmesi feshedilir. ;
a) Mücbir sebepler hariç gelirinin çok üstünde borçlanmaya düşkün olan ve bu borçlarını ödememeyi alışkanlık haline getirenler,
b) Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olanlar veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Jandarma Genel Komutanlığının veya Sahil Güvenlik Komutanlığının itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunanlar,
c) Devletin, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Jandarma Genel Komutanlığının veya Sahil Güvenlik Komutanlığının manevi şahsiyetine zarar verecek nitelikte suç veya disiplinsizlik teşkil eden tutum, davranış veya fiillerde bulunanlar,
ç) İntihara teşebbüs eden, kendisini veya bir başkasını kasten hizmete yaramayacak hale getiren ve getirtenler, kasten veya silah kullanımına yönelik mevzuat, talimat ya da emirlere açıkça aykırı olacak şekilde ateşli silah ile kendisini veya başkasını yaralayanlar,
d) Uyuşturucu ve uyarıcı maddeleri yapan veya kullanan, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olan, kullanılmasını kolaylaştıran ya da özendirenler,
e) Mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içinde toplam yedi gün ve daha uzun süre göreve gelmeyenler,
f) Türk Silahlı Kuvvetlerinde komando birliklerinde görev yapmak üzere Komando branşında istihdam edilmek üzere temin edilenlerden en az dört yıl hizmet süresini tamamlamadan, vazifenin sebep ve tesiri nedenleri hariç, komando niteliğini kaybettiği yönünde sağlık kurulu raporu alanlar,
g) Uzman erbaş olmak için gerekli nitelik ve şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılan veya sözleşme süresi içinde bu niteliklerinden herhangi birini kaybedenler,
bu durumlarının rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlanması halinde kendinden istifade edilemeyecek personel sayılırlar sözleşmeleri feshedilir.
5. Yukarıdaki sebeplerle idari işlem ile sözleşmesi feshedilenler veya haklarında disiplin cezası tesis edilenler idari yargıya başvuruda bulunarak işlemin iptalini isteyebilirler.
Av. Yalçın TORUN
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Meryem KILIÇ’a ve Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.