KAÇAKÇILIK SUÇU VE TSK/JGK PERSONELİNİN

MESLEK HAYATINA ETKİSİ

A. Giriş

Kaçakçılık suçu en genel tanımı ile bir eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokmaktır. Bu suçun işleniş şekilleri ve cezası 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile düzenleme altına alınmıştır. Bu yazımızda hem kaçakçılık suçunun işleniş şekilleri ve cezalandırılması hem de bu suçtan cezalandırılmanın kamu görevlilerinin meslek hayatına etkisi açıklanacaktır. Çünkü özellikle sınırda veya sınır ötesinde çalışan Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile Jandarma Genel Komutanlığı personeli maalesef bu suçla karşı karşıya kalabilmektedir.

B. Kaçakçılık Suçunun İşleniş Şekilleri ve Cezalandırılması

Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu madde 3’te suçun işleniş şekilleri ve cezaları düzenlenmiştir. Bu yazıda en sık karşılaşılan işleniş şekilleri açıklanacaktır. Buna göre;

1. Eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokmak;

Eşyayı, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Eşyanın, gümrük kapıları dışından ülkeye sokulması halinde, verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar artırılır.

2.Eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmakla birlikte gümrük vergisini ödemeksizin ülkeye sokmak;

Eşyayı, aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

3. Kaçakçılık suçuna konu eşyayı bilerek ve ticari amaçla satın almak, satmak, taşımak, saklamak;

Gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın ülkeye sokulan eşyayı, bu özelliğini bilerek ve ticarî amaçla satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

4. İthali kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeye sokmak, bilerek ve ticari amaçla satın almak, satmak, taşımak, saklamak;

İthali kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeye sokan kişi, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren suç oluşturmadığı takdirde, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. İthali yasak eşyayı, bu özelliğini bilerek satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi, aynı ceza ile cezalandırılır. Esasen bu durumda özellikle ilaçlar suça konu eşyayı oluşturmaktadır.

5. Suça konu eşyanın akaryakıt ile tütün, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler olması hali;

Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın akaryakıt ile tütün, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler olması halinde, verilecek cezalar yarısından iki katına kadar artırılır, ancak bu suretle verilecek ceza üç yıldan az olamaz.

C. Kaçakçılık Suçundan Cezalandırılmanın Türk Silahlı Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Personelinin Meslek Hayatına Etkisi

Gerek TSK gerek de JGK bünyesinde görev yapan personelin statülerine göre kendi özel kanunları olduğundan bu kanunlar kapsamında değerlendirme yapılması uygun olacaktır. Ancak önemle belirtmekte fayda vardır ki idareler personel hakkında değerlendirme yaparken personelin durumunun, istimlak ve istihlak kaçakçılığı durumuna girip-girmediğini değerlendirmek zorundadır. İstimlak kaçakçılığı kişinin kendi kullanımı için kaçak eşyayı ülkeye sokması, istihlak kaçakçılığı ise yine kişinin kendi tüketimi için kaçak eşyayı ülkeye sokmasıdır. Aşağıda da görüleceği üzere istimal ve istihlak kaçakçılığı katalog suçlardan olmaması nedeniyle personellerin meslek hayatına etki etmemektedir.

1.TSK ve JGK bünyesinde görev yapan muvazzaf subay/astsubaylar açısından;

Hem TSK hem de JGK bünyesinde görev yapan muvazzaf astsubay/subaylar açısından istimlak ve istihlak kaçakçılığı dışında 5607 sayılı kanuna göre kaçakçılık suçundan mahkumiyet mesleğin kaybına neden olacaktır. Bu suçta hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse dahi katalog suç niteliğinde olduğundan meslek kaybına neden olacaktır.

Türk Silahlı Kuvvetler bünyesinde görev yapan muvazzaf astsubay/subaylar açısından ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, affa uğramış olsalar bile istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık suçundan mahkum olan subaylar hakkında 926 Sayılı Kanun Madde 50, astsubaylar hakkında 926 Sayılı Kanun Madde 94 gereği Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarılır.

Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan muvazzaf astsubay/subaylar açısından da ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, affa uğramış olsalar bile istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık suçundan mahkum olan subaylar/astsubaylar 2803 Sayılı Kanun Madde 15 gereği Komutanlıkla ilişikleri kesilir.

2. TSK ve JGK bünyesinde görev yapan sözleşmeli subay/astsubaylar açısından;

4678 Sayılı Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar hakkında Kanun Madde 13’te sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubayların sözleşmelerinin sözleşme süresinin bitiminden önce fesih halleri sayılmıştır. Anılan maddeye göre ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, affa uğramış olsalar bile istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık suçundan mahkum olan sözleşmeli subaylar/astsubayların sözleşmeli idarece süresinin bitiminden önce feshedilecektir.

3. TSK ve JGK bünyesinde görev yapan uzman erbaşlar açısından;

3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu Madde 12’de sözleşme fesih halleri düzenlenmiştir. Buna göre; verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık suçundan mahkum olan uzman erbaşların sözleşmeleri feshedilecektir.

4. TSK ve JGK bünyesinde görev yapan sözleşmeli er ve erbaşlar açısından;

6191 Sayılı Kanun Madde 6’da sözleşmeli erlerin sözleşmelerinin idarece fesih halleri düzenlenmiştir. Anılan maddenin 1.fıkrasının c bendine göre sözleşmeli er adayı olma şartlarından herhangi birini sözleşme süresi içinde kaybetmek sözleşme fesih sebebidir. Sözleşmeli er adayı olma şartları ise 3’te sayılmış olup, anılan maddeye göre verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık suçundan mahkum olmak sözleşmeli erliğe engeldir. Dolayısıyla istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık suçundan mahkum olan sözleşmeli erlerin sözleşmeleri idarece feshedilecektir.

Av.Meryem KILIÇ

Av.Yalçın TORUN

UYARI

Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a ve Av.Meryem KILIÇ’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.