Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Mülakat Sınavlarına İlişkin Danıştay  İdari Dava Daireleri Kurulu Kararının Özeti

 (E:2024/8, K:2024/18, T:22.05.2024)

Kararın Konusu

Bölge idare mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istemi, astsubaylıktan subaylığa geçiş sınavının mülakat aşamasında verilen notların gerekçelendirilip gerekçelendirilmeyeceği ve cevapların kayıt altına alınıp alınmayacağı meselesine ilişkindir.

Uyuşmazlığın Kaynağı

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi ile İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi, astsubaylıktan subaylığa geçiş mülakat sınavlarına ilişkin davalarda birbirine aykırı kararlar vermiştir. İstanbul BİM davanın reddine, İzmir BİM ise dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. 2576 sayılı Kanun’un 3/C maddesi uyarınca aykırılığın giderilmesi için dosya Danıştay’a gönderilmiştir.

Uyuşmazlıkta Uygulanan Temel Mevzuat

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 109. ve 110. maddeleri ile Subay Sicil Yönetmeliği’nin 110. ve 111. maddeleri uygulanmıştır. Bu düzenlemelere göre mülakatta; genel görünüş, anlatım, konuşma düzgünlüğü ve özgüven gibi gözlem ve kanaate dayalı kriterler esas alınmaktadır.

Danıştay’ın Çoğunluk Kararı ve Gerekçesi

Mülakat sınavında esas alınan kriterler; genel görünüş, kavrama yeteneği, özgüven ve kişilik gibi gözlem ile kanaate dayalı soyut nitelikte olduğundan, bu kriterlere ilişkin notların ayrıca gerekçelendirilmesi ve adayların cevaplarının kayıt altına alınması zorunlu değildir. Danıştay’a göre mülakat değerlendirme formunda hangi komisyon üyesinin hangi notu takdir ettiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, mülakatın nesnelliğini ve yargısal denetimi sağlamak için yeterlidir. Bu prosedür yerine getirildiği takdirde mülakat sınavı hukuka uygun kabul edilecektir.

Karşı Oy Görüşleri

Kararda iki ayrı karşı oy kaleme alınmıştır.

Birinci karşı oy grubuna göre, İstanbul ve İzmir BİM kararlarına konu davaların konuları birbirinden farklıdır. İstanbul BİM’deki davada mülakatta başarısız sayılma, İzmir BİM’deki davada ise mülakatta başarılı olunmasına rağmen kontenjan dışı kalma nedeniyle subaylığa atanmama işlemi dava konusu edilmiştir. Bu nedenle 2576 sayılı Kanun’un aradığı “benzer olay” şartı gerçekleşmemiş olup aykırılığın giderilmesi istemin reddi gerekmektedir.

İkinci karşı oy grubuna göre ise Anayasa’nın 2. maddesindeki hukuk devleti ilkesi ve 125. maddesindeki yargısal denetim güvencesi gereğince, mülakatlarda adaylara sorulan soruların kayıt altına alınması, her komisyon üyesinin verdiği notun ve özellikle düşük notun gerekçesinin tutanağa işlenmesi, gerekirse ses ve görüntü kaydı yapılması zorunludur. Bu karşı oya göre aykırılık, daha geniş kapsamlı bir kayıt ve gerekçelendirme yükümlülüğü doğrultusunda giderilmeliydi.

Kararın Sonucu

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, usulde ve esasta oyçokluğuyla aykırılığı İstanbul BİM’in davanın reddine ilişkin kararı doğrultusunda gidermiş; mülakat değerlendirme formunda komisyon üyelerinin notlarının ayrı ayrı tutanağa geçirilmesini yeterli saymış, bunun ötesinde gerekçe yazılması ve cevap kaydı tutulması yükümlülüğünü astsubaylıktan subaylığa geçiş mülakat sınavları bakımından zorunlu görmemiştir.