ASKER VE KOLLUK (JANDARMA VE POLİS) PERSONELİNE GÖREVLERİYLE İLGİLİ YARGILANDIĞI DAVALARDA AVUKATLIK ÜCRETİNİ DEVLET ÖDÜYOR
Avukatlık Ücreti Ödenmesine Olanak Sağlayan Mevzuat
Terörle Mücadele Kanunu Madde 15
Madde 15 – (Değişik madde: 29.06.2006 – 5532 S.K / Madde 11)(*)’’Terörle mücadelede görev alan Türk Silahlı Kuvvetleri personeli, mülki idare amirleri, istihbarat ve kolluk görevlileri ile bu amaçla görevlendirilmiş diğer personelin, bu görevlerinin ifasından doğduğu iddia edilen suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmalar sebebiyle belirleyeceği en fazla üç avukatın veya bu görevlerinin ifasından dolayı mağdur, şikayetçi, katılan, davalı ya da davacı konumunda olan personelin seçeceği bir avukatın ücreti ödenir ve bunlara avukatlık ücret tarifesine bağlı olmaksızın yapılacak ödemeler, ilgili kuruluşların bütçelerine konulacak ödenekten karşılanır. (Ek cümle: 23.06.2016 – 6722 S.K / Madde 15) Ancak davacı konumunda olan personelin seçeceği bir avukata ücret ödenmesi, ilgili Bakanın onayına tabidir.(**)(***)Avukatların ücretlerinin ödenmesine ilişkin esas ve usuller, Milli Savunma ve İçişleri bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. ‘’
İç Hizmet Kanunu Made 87
‘’………Silah kullanmak zorunda kalan asker kişiler hakkında, hazırlık soruşturması Askeri Savcı, Cumhuriyet Savcısı veya yardımcıları tarafından yapılır. Haklarında dava açılan sanık asker kişiler duruşmadan vareste tutulabilir. Olayın mahiyetine ve kusurun derecesine göre sanığın mensup olduğu Bakanlıkça durumu uygun görülenlerin vekalet verdiği avukatın ücreti, bu bakanlıkların bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. Avukat tutma ve avukatlık ücretinin ödeme usul ve esasları, Milli Savunma ve İçişleri bakanlıklarınca bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.’’
Jandarma Teşkilat Görev ve Yetkileri Kanunu Ek Madde 11
Ek Madde 11 –
Kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnameleriyle verilen; karakol, karakol nöbetçisi, devriye, sevk, nakliyat muhafazası hizmetlerinde veya emniyet, asayiş ile kamu düzeninin korunması ve kaçakçılığın men, takip ve tahkiki için görevlendirilen ya da önleyici, caydırıcı, düzenleyici, koruyucu, istihbari ve adli görev ile hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında veya bu görevlerinden dolayı, karargah personeli dahil sanık durumuna düşen personelin vekalet verdiği avukatın ücreti, olayın mahiyetine ve kusurun derecesine göre durumunun uygun görülmesi halinde Jandarma Genel Komutanlığı bütçesine konulan ödenekten karşılanır.Avukat tutma ve ücret ödeme usul ve esasları ile adli yardıma esas olan görevlerin mahiyeti ve sınırları İçişleri Bakanlığı tarafından yönetmelikle düzenlenir.
PVSK (Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu) Ek-Madde 9
PVSK Ek- Madde 9’da ‘’Sanık polis, hakkında dava açıldığı takdirde duruşmadan vareste tutulabilir. Olayın mahiyetine ve kusurun derecesine göre, İçişleri Bakanlığınca durumu uygun görülen polisin vekalet verdiği avukatın ücreti, Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. Avukat tutma ve ücret ödeme usul ve esasları yönetmelikte gösterilir.’’ Düzenlemesi mevcuttur.
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu 22. Maddede ‘’Gümrük Kanunu gereğince belirlenen kapı ve yollardan başka yerlerden gümrük bölgesine girmek, çıkmak veya geçmek isteyen kişiye “dur” uyarısında bulunulmasına rağmen bu uyarıya uymaması halinde, havaya ateş edilmek suretiyle uyarı yinelenir. Ancak silahla karşılığa yeltenilmesi ve sair surette meşru müdafaa durumuna düşülmesi halinde, yetkili memurlar saldırıyı etkisiz kılacak oranda doğrudan hedefe ateş edebilir. Memurların silah kullanmalarından dolayı haklarında soruşturma ve kovuşturma açılması halinde, bağlı bulunduğu kurum tarafından avukat sağlanır ve avukatlık ücreti kurumlarınca karşılanır.’’ düzenlemesi mevcuttur.
Yönetmelikler
Terörle Mücadelede Görev Alan Personelin, Bu Görevlerinin İfasından Doğduğu İddia Edilen Suçlardan Dolayı Yapılan Soruşturma Ve Kovuşturmalarda Müdafi Olarak Belirlediği Avukat Veya Avukatların Ücretlerinin Ödenme Usul Ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5’inci Maddesine göre; “Personel hakkında, terörle mücadelede aldığı görevlerin ifasından doğduğu iddia edilen suçlardan dolayı bir soruşturma veya kovuşturma bulunması,
Personelin, bu soruşturma veya kovuşturmada müdafii olarak belirlediği avukat veya avukatlara usulüne uygun olarak vekâletname vermesi durumunda’’ avukatlık ücreti ödenmektedir.
Sanık Asker Kişiler İçin Avukatlık Ücretinin Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 2. Maddesinde ‘’Bu Yönetmelik, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına mensup sanık asker kişiler ile görevinden ayrılmış olup da hakkındaki dava henüz sonuçlanmamış veya görevde iken işlemiş olduğu suçtan dolayı görevinden ayrıldıktan sonra hakkında soruşturma açılan, ihzar veya tutuklama müzekkeresi çıkarılan, gözaltına alınan veya kamu davası açılmış olan asker kişiler için avukat tutulması ve vekalet ücretlerinin ödenmesiyle ilgili esas ve usuller ile gerekli işlemlere ait hükümleri kapsar.’’ düzenlemesi mevcuttur.
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Mensubu Sanık Personelin Avukatlık Ücretinin Ödenme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde
“Bu Yönetmelik hükümlerine göre avukatlık ücretinin ödenebilmesi için;
a) Jandarma personelinin karakol, karakol nöbetçisi, devriye, sevk ve nakliyat muhafazası hizmetlerinde veya emniyet, asayiş ve kamu düzeninin korunması ile kaçakçılığın men, takip ve tahkiki için görevlendirilen ya da önleyici, caydırıcı, düzenleyici, koruyucu, istihbari ve adli görev ile hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında veya bu görevlerinden dolayı, karargâh personeli dâhil sanık durumuna düşmesi,
b) Sahil güvenlik personelinin karakol, karakol nöbetçisi, devriye, sevk, nakliyat muhafazası hizmetlerinde veya emniyet ve asayiş, kamu düzeninin korunması ile kaçakçılığın men, takip ve tahkiki için görevlendirilen ve adli görev ile hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında veya bu görevlerinden dolayı, karargâh personeli dâhil sanık durumuna düşmesi,
c) Personel hakkında kamu davasına ilişkin düzenlenen iddianamenin kabul edilerek kovuşturma evresine geçilmiş olması,
ç) Personelin, isnat edilen suçla ilgili olarak bir avukata usulüne uygun vekâletname vermiş bulunması,
d) Personelin 6ncı maddede belirtilen usule uygun olarak başvuru yapması,
e) Olayın niteliği ve kusur derecesine göre sanık personelin durumunun bu Yönetmelik hükümleri kapsamında değerlendirilerek uygun görülmesi,
gerekir.
(2) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun ve 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Birinci Kısmında tanımlanan suçlar, Üçüncü Kısım Üçüncü Bölüm, Dördüncü Bölüm, Beşinci Bölüm, Yedinci Bölüm ve Dokuzuncu Bölümünde tanımlanan suçlar, Dördüncü Kısmında tanımlanan suçlar (denetim görevini ihmal, zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılması, görevi kötüye kullanma, kişilerin malları üzerinde usulsüz tasarruf, gizliliğin ihlali, ses veya görüntülerin kayda alınması, muhafaza görevini kötüye kullanma, muhafızın görevini kötüye kullanması suçları hariç), kaçakçılık, hırsızlık, dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlar ile hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi suçlarından sanık olan personelin avukatlık ücreti ödenmez.”
Polisler için Hakkında Dava Açılan Polis İçin Avukat Tutma ve Ücret Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik mevcut olup yönetmeliğin 2. Maddesinde ‘’ Bu yönetmelik; sanık Polis için avukat tutulmasında ve ücretinin ödenmesinde gözönüne alınacak esaslara ve yerine getirilmesi gerekli işlemlere ait hükümleri kapsar.’’ düzenlemesi mevcuttur. PVSk’nın Ek-9’uncu maddesi kapsamında Jandarmaya da bu yönetmelik hükümlerine göre avukatlık ücreti PVSK Ek-9 dikkate alınarak ödenebilecektir.
SONUÇ: Asker jandarma polis ve sahil güvenlik komutanlığı personeline görevleriyle ilgili işlediği iddia edilen suçlara yönelik kovuşturmalarda şartları oluştuğunda vekalet vereceği avukata avukatlık ücreti ilgili bakanlık tarafından ödenecektir.
Av. Yalçın Torun
Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.