Asker ve Kolluk Personelinin Atanmasında Dikkate Alınması Gereken Kriterler
Giriş
Kamu yönetiminde hizmetin sürekliliği ve etkinliği açısından personel atamaları kritik bir öneme sahiptir. Özellikle asker ve kolluk kuvvetleri gibi kamu güvenliği ve kamu düzeninin teminatı olan kurumlardaki personel hareketliliği, hem bireysel haklar hem de kamu yararı açısından hassasiyetle yönetilmelidir. Bu çalışma, atama işlemlerinde dikkate alınması gereken kriterleri, mevzuat ve yargı kararları ışığında incelemektedir.
Mevzuatta Öngörülen Temel Kriterler
Jandarma Genel Komutanlığı Subay, Astsubay ve Uzman Jandarma Atama Yönetmeliği ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, Subay Astsubay Atama Yönetmeliği gibi yönetmelikler, atamalarda dikkate alınması gereken hususları ayrıntılı olarak düzenlemektedir.
Bu yönetmeliklerde öne çıkan kriterler şunlardır:
- a) Hizmet ihtiyacı ve kadro durumu, b) Mesleki gelişim durumu, c) Hizmet bölgesi süreleri, d) Terfi ve branş uyumu, e) Ailevi ve sağlık durumları, f) Hizmet safahatı, g) Emniyet ve asayiş durumu, h) Atanma talepleri.
Hizmet Gerekleri ve Kamu Yararı İlkesi
Atamaların temelinde kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde sunulması yer almakta olup, personelin görev yapacağı bölgede kamu hizmetini aksatmayacak şekilde görevlendirilmesi esastır. Bu kapsamda, personel açığının bulunduğu bölgelerde görevlendirmeler kamu yararının bir gereğidir.
Yargı Kararları Işığında Atama Uygulamaları
Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay kararları, atama işlemlerinde hangi unsurların dikkate alınması gerektiğine dair önemli işaretler sunmaktadır.
Örneğin, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi’nin 2024/5146 sayılı kararında; atama işleminin personel eksikliği, lojman imkanı, yolluk ve yevmiye ödemesi gibi unsurlar dikkate alınarak kamu yararı ve hizmet ihtiyacı esaslarına uygun olarak yapıldığı belirtilmiştir. Eskişehir 2. İdare Mahkemesi’nin 2023/824 sayılı kararında, Emniyet personelinin atamasında mevzuatta belirtilen gerekçelerin (disiplin cezası, soruşturma, psikolojik durum vb.) bulunmadığı durumda keyfi atamaların hukuka aykırı olabileceği vurgulanmıştır.
Takdir Yetkisi ve Hukuki Sınırlar
İdareye tanınan takdir yetkisi, kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda kullanılmakla sınırlıdır. Keyfiyete dayalı, objektiflikten uzak, personelin kişisel durumlarını göz ardı eden atama işlemleri yargı denetimine tabi tutulmakta ve iptal edilebilmektedir.
Sonuç
Asker ve kolluk kuvvetlerinin atama işlemleri; hem kamu hizmetinin sürekliliği, hem de personelin anayasal haklarının korunması açısından dengeyle yürütülmelidir. Atamalarda hizmet ihtiyacı, mesleki yeterlik, ailevi ve kişisel durumlar gibi çok yönlü kriterlerin hukuki bir çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir. Mevzuat ve yargı kararları bu değerlendirmeye ışık tutacak önemli kaynaklardır.
Av.Yalçın TORUN
Uyarı; Web sitemizde yayımlanan yukarıdaki yazılı metnin, eser sahipliği hakları Av.Yalçın TORUN’a aittir. Bu yazılı metin hak sahipliğinin tespiti amacıyla zaman içerikli elektronik imza ile muhafaza edilmektedir. Sitemizdeki yazılı metinler avukat meslektaşlarımız tarafından dilekçelerinde serbestçe kullanılabilir, fakat metinlerin tamamının, bir kısmının veya özetinin atıf yapılmaksızın başka web sitelerinde yayınlanmasına iznimiz yoktur.